پایش شوری خاک و پوشش گیاهی با استفاده از دادههای سنجش از دور چندطیفی در محدوده زهکش حائل شورهزار دشت قزوین
نویسندگان
1 بخش تحقیقات آبیاری و زهکشی، مؤسّسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
2 گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قزوین، ایران.
4 مؤسّسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22126/ges.2020.4434.2103چکیده
شوری خاک و شورشدن زمینها، بهمثابة یکی از مشکلات فراروی کشاورزی و منابع طبیعی، بسیار مهم است و باید با شناخت صحیح از پیشروی آن جلوگیری کرد. در این راستا کسب اطّلاعات دربارة وضعیّت شوری خاک و پوشش گیاهی همچون میزان و پراکنش آنها از اهمّیت بسیاری دارد. استفاده از دادههای ماهوارهای امکان مطالعة گستردة شوری خاک و پوشش گیاهی را فراهم میسازد. با توجّه به اینکه پوشش گیاهی در بیشتر مناطق خشک و نیمهخشک بهشدّت تحت تأثیر خصوصیات خاک ازجمله شوری است؛ ازاینرو در پژوهش حاضر اثرات احداث زهکش حائل بر روند تغییرات شوری خاک و پوشش گیاهی با استفاده از قابلیتهای سنجش از دور در بازة زمانی پانزدهساله بررسی شده است. نتایج نشان داد احداث زهکش حائل در شورهزار مرکزی دشت قزوین تأثیری در روند تغییرات شوری خاک و پوشش گیاهی منطقه نداشته است؛ بهگونهای که هیچیک از یازده شاخص استخراجشده از تصاویر ماهوارهای، تغییرات معنیداری در دوره پیش و پس از احداث زهکش حائل از خود نشان نداده است. براساس نتایج آزمون همبستگی بین عناصر اندازهگیریشده در خاک و باندهای تصاویر ماهوارهای، باندهای 5 و 7 با شاخص نسبت جذب سدیم خاک پیش از احداث زهکش همبستگی بسیار معنیداری داشته و به همین ترتیب، دو باند یادشده پس از احداث زهکش، با شاخص هدایت الکتریکی خاک همبستگی داشته است. درواقع شاخصهایی که شامل باندهای قرمز و مادون قرمز باشند، ارتباط معنیداری با پارامترهای شوری خاک از خود نشان دادهاند؛ همچنین نتایج آزمون همبستگی شاخصهای سنجش از دور و دادههای زمینی در محدودة شورهزار نشان داد که شاخص شوری خاک، ضریب همبستگی بسیار معنیداری با دادههای شوری خاک داشته است.
