فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: یکی از مهمترین پیامدهای توقف طرح‌های جنگلداری در دوره تنفس، رهاسازی جاده‌های جنگلی و عدم رسیدگی و نگهداشت آنها و در نتیجه زوال این سرمایه ملی می‌باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی اثر عدم مدیریت جنگل‌های استان گلستان بر کاهش طول ترابری، افت CBR رویه جاده‌های جنگلی، کاهش شاخص UPCI و کاهش سیطره حفاظتی شبکه جاده‌های جنگلی بود.مواد و روش‌ها: در این پژوهش طول شبکه جاده‌های جنگلی که به‌لحاظ ترابری فعال و قابل تردد بودند و همچنین درصد سیطره حفاظتی این جاده‌ها با بُرد 200 متر از طرفین در 12 طرح جنگلداری استان گلستان شامل رضاییان یک، سرخداری، سرخداری، شموشک، شصت-کلاته، عرب داغ، لوه یک، لوه دو، لوه سه، لوه چهار، لیوان یک و لیوان دو، 5 سال بعد از توقف طرح‌های جنگلداری در سامانه اطلاعات جغرافیایی مورد اندازه‌گیری قرار گرفت. درصد سیطره حفاظتی از تقسیم سطح پوشش یافته توسط شبکه جاده به مساحت کل جنگل به-دست آمد. علاوه‌بر این سه‌ طرح شصت‌کلاته، رضاییان و عرب‌داغ به عنوان نماینده‌های حوزه‌های اقلیمی مدیترانه‌ای، نیمه مرطوب و نیمه خشک انتخاب و وضعیت رویه انواع جاده‌های درجه یک، دو و سه موجود در آنها از طریق آنالیز UPCI و CBR بررسی و با شرایط مطلوب مقایسه شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که طول ترابری و سیطره حفاظتی شبکه جاده‌های جنگلی در مناطق مورد مطالعه در طول 5 سال توقف طرح‌های جنگلداری به‌ترتیب 4/10 و 2/5 درصد کاهش یافت. نتایج آنالیز UPCI رویه جاده‌های شصت‌کلاته که در اقلیم مدیترانه‌ای قرار دارد، نشان می‌دهد که رویه جاده‌های درجه دو و سه این جنگل به وضعیت ضعیف تنزل کرده است. جاده‌های درجه یک عرب‌داغ که در اقلیم نیمه‌خشک قرار دارد، از شرایط خوبی برخوردار است، در حالی که رویه جاده‌های درجه دو و سه به وضعیت معمولی تنزل نمود. در جنگل‌های رضاییان که در اقلیم نیمه‌مرطوب قرار دارد، جاده‌های درجه یک شرایط معمولی دارد، در حالی که رویه جاده‌های درجه دو و سه به ترتیب به وضعیت ضعیف و خیلی‌ضعیف تنزل کرده است. مقادیر CBR جاده‌ها پس از گذشت 5 سال از طرح تنفس کمتر از CBR نرمال بود که این موضوع حاکی از افت محسوس ظرفیت باربری شبکه می‌باشد.نتیجه‌گیری: به‌طور کل روند نزولی UPCI، CBR و درصد سیطره حفاظتی جاده‌ها حاکی از آن است که جهت تداوم سرویس‌دهی جاده-ها حفاظت فوری شبکه جاده‌ها ضرورت دارد زیرا ادامه این روند نزولی سبب می‌شود تا در آینده نزدیک در نتیجه تشدید خرابی‌های جاده، طول ترابری و سیطره حفاظتی شبکه جاده‌های جنگلی بیش از پیش کاهش یابد.