فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عناب (Ziziphus jujuba Mill.) از درختان دارویی ارزشمندی است که در ایران پراکنش دارد. میوه این گیاه به‌دلیل داشتن مواد مؤثره در صنایع غذایی و دارویی استفاده می‌شود. در این مطالعه برخی صفات فیتوشیمیایی، مورفولوژیکی و عناصر معدنی میوه 23 اکوتیپ عناب واقع در ایستگاه تحقیقات بدیعی در بخش گازرون استان قم (J1-J23) اندازه‌گیری شد. کربوهیدرات محلول کل (TSC) نمونه‌ها از 54/5% تا 36/23% متغیر بود. بیشترین و کمترین میزان TSS میوه‌ها به‌ترتیب از اکوتیپ J1 (13/36%) و J22 (1/16%) بدست آمد. اکوتیپ J7 دارای بیشترین اسیدیته کل (TA) به میزان 31/3% بود. میزان پروتئین نمونه‌ها بین 6/5% (J19) تا 5/13% (J7) بود. بیشترین میزان نیتروژن، فسفر، پتاسیم، آهن، روی، مس، منگنز و کادمیوم نمونه‌ها به‌ترتیب از اکوتیپ‌های J8 (6/2%)، J8 (153/0%)، J17 (25/1%)، J3 (ppm 91/28)، J4 (ppm 12/41)، J3 (ppm 27/50)، J1 (ppm 23/80) و J8 (ppm 35/0) حاصل شد. براساس تجزیه خوشه‌ای نمونه‌ها به هشت گروه تقسیم شدند. عدم وجود تطابق در تجزیه خوشه‌ای و قرار نگرفتن اکوتیپ‌ها در کنار هم می‌تواند ناشی از تفاوت ژنتیکی باشد. ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که میزان کربوهیدرات محلول کل با مواد جامد محلول همبستگی مثبت و معنی‌داری نشان داد. همچنین همبستگی وزن با صفت طول و نسبت طول به قطر میوه مثبت و معنی‌دار بود. البته سایر صفات فیتوشیمیایی و مورفولوژیکی میوه با هم همبستگی نشان ندادند.