فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: شاخص سطح برگ (LAI) یکی از مهم‌ترین مشخصه‌های ساختاری بوم‌سازگان‌های جنگلی است که تأثیر زیادی را در تغییرات انرژی، آب‌وهوا، مدل‌های عملکردی جوی و گاز دارد. این شاخص اطلاعات زیادی در ارتباط با میزان فتوسنتز، تبخیر و تعرق و حاصلخیزی رویشگاه‌های مختلف در اختیار مدیران و برنامه ریزان قرار می‌دهد. عوامل فیزیوگرافیکی نیز (ارتفاع از سطح دریا، جهات جغرافیایی و شیب) نقش مهمی در میزان تغییرات شاخص سطح برگ درختان ایفا می‌کنند. در این پژوهش تغییرات شاخص سطح برگ درختان و درختچه‌های جنگلی در طبقات مختلف ارتفاع از سطح دریا، جهات جغرافیایی و شیب در جنگل‌های پهن‌برگ استان گلستان مورد مقایسه و ارزیابی می‌گردد.مواد و روش: در این مطالعه جهت برداشت اطلاعات زمینی شاخص سطح برگ 230 قطعه‌نمونه دایره‌ای شکل به مساحت 1000 مترمربع با روش نمونه‌برداری سیستماتیک و شبکه 100×100 متر در پنج رویشگاه از غرب به شرق (کردکوی، شصت کلاته، زرین گل، سرخداری و لوه) پیاده شد. در مرکز هر قطعه‌نمونه تله برداشت برگ با ابعاد 60×60 سانتی‌متر برای اندازه‌گیری شاخص سطح برگ استفاده شد. ابتدا نقشه‌های ارتفاع از سطح دریا، جهت جغرافیایی و شیب نیز تهیه و مقادیر آن‌ها استخراج شد. سپس شاخص سطح برگ در طبقات مختلف ارتفاع از سطح دریا، جهت جغرافیایی و شیب با استفاده از آزمون‌های دانکن و تی مستقل مورد مقایسه و تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: نتایج نشان داد که بیشترین میزان شاخص سطح برگ در رویشگاه کردکوی با 91/8 و کمترین میزان شاخص سطح برگ در رویشگاه زرین گل با 10/5 اندازه‌گیری شد. نتایج آنالیز واریانس نشان داد که تفاوت معنی‌داری بین شاخص سطح برگ در طبقات مختلف ارتفاع از سطح دریا در کل منطقه مورد مطالعه وجود دارد و با افزایش ارتفاع از سطح دریا تا حدود 1300 متر شاخص سطح برگ افزایش می‌یابد و بعد از آن شاخص سطح برگ تغییرات کمی دارد. نتایج آزمون دانکن و تی مستقل نشان داد تفاوت معنی‌داری بین شاخص سطح برگ رویشگاه‌ها در طبقات مختلف ارتفاع از سطح دریا، جهت جغرافیایی و شیب به جز رویشگاه کردکوی وجود ندارد.نتیجه‌گیری: به‌طورکلی در این مطالعه ارتفاع از سطح دریا در مقایسه با شیب و جهت جغرافیایی به‌عنوان عامل بسیار مهم برای بررسی شاخص سطح برگ مطرح شد. بررسی تأثیر عوامل فیزیوگرافیکی مانند ارتفاع از سطح دریا، شیب و جهات جغرافیایی بر شاخص سطح برگ و پایش تغییرات آن جهت شناخت تدوین سیاست‌های مناسب برای کاهش اثرات تغییرات اقلیم و گرمایش جهانی و در مدیریت پایدار از اهمیت بسیار بالایی می‌باشد.