اثر تنظیم‌کننده‌های رشد و زغال فعال بر تکثیر درون شیشه‌ای گیاه آلوئه‌ورا (Aloe vera L.)

نویسندگان

1 استادیار، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 استاد پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22092/ijmapr.2016.106562
چکیده

صبر‌زرد (Aloe vera L.) یکی از گیاهان با ارزش در صنایع دارویی، آرایشی، بهداشتی و غذایی محسوب می‌شود. باتوجه به نیاز روزافزون به این گیاه تحقیقات گسترده‌ای بر کشت درون شیشه‌ای آن انجام شده است. تکثیر درون شیشه‌ای این گیاه روشی مناسب و کار‌آمد برای تکثیر انبوه و همچنین استفاده از متابولیت‌های ثانویه می‌باشد. در این تحقیق بهترین روش سترون‌سازی ریز‌نمونه‌های برگرفته از گیاهچه‌های آلوئه‌ورا و اثر تنظیم‌کننده‌های رشد BAP، NAA و زغال فعال مورد بررسی قرار گرفت. این آزمایش بر پایه طرح کاملاً تصادفی (CRD)، 3 تکرار و 5 تیمار طراحی شد. BAP با غلظت‌های 5 و 4 میلی‌گرم در لیتر وNAA 2/0 میلی‌گرم در لیتر و زغال فعال 2 گرم در لیتر در محیط کشت MS برای القا جوانه‌های جانبی از گیاهچه مورد مطالعه قرار گرفت. بهترین پروتکل، قارچ‌کش کاربندازیم 1% (20 دقیقه)، الکل 70% (30 ثانیه)، هیپوکلرید سدیم 5/2% (20 دقیقه)، کلرید جیوه 1/0% (10 دقیقه) بود و همچنین محیط کشت MS به همراه 5 میلی‌گرم در لیتر BAP و 2 گرم در لیتر زغال فعال بهترین محیط برای القاء جوانه جانبی شناخته شد. جوانه‌های بدست‌آمده در محیط کشت MS حاوی 2/0 میلی‌گرم در لیترNAA ریشه‌دار شدند و 85% پاجوش‌های بدست‌آمده پس از طی مرحله سازگاری در گلخانه زنده ماندند.