شناسایی ابعاد تاب آوری و تاثیر آن بر پایداری شهری (مطالعه موردی: شهر رشت)
نویسندگان
1 گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیامنور، تهران، ایران
2 گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
3 گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
4 گروه جغرافیا، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
doi
10.22126/ges.2019.3436.1913چکیده
شهرها در آینده، بیشتر مردم جهان را در خود جای خواهند داد؛ بنابراین، تمرکز مدیران باید بر پایدارترکردن و تابآورکردن این مکانها باشد. تابآوری شهری مفهومی است که بهتازگی مورد توجّه برنامهریزان و مدیران شهری در سراسر جهان قرار گرفته است. این امر در واکنش به حوادث طبیعی و بحرانهای اقتصادی و اجتماعی - سیاسی، بهمثابة مفهومی کلیدی جایگاه ویژهای یافته است. نوشتار پیش رو با هدف شناسایی ابعاد تابآوری شهری و ارتباط آنها با پایداری شهری، در شهر رشت انجام شده است. روش پژوهش توصیفی - تحلیلی، کاربردی - توسعهای و شیوة گردآوری اطلاعات، اسنادی و پیمایشی (زمینهیاب) بوده است. نمونة آماری پژوهش شامل 35 نفر از کارشناسان آشنا به موضوع بودهاند که به روش دلفی انتخاب و در سه مرحله دربارة پرسشهای پژوهش به اجماع رسیدهاند. دادهها با نرمافزارهای اِس.پی.اِس.اِس. و لیزرل تحلیل شدهاند. برای تعیین روایی گویهها از مدل تحلیل عاملی تأییدی مرتبة اول و برای سنجش پایایی آن از آزمون آلفای کرونباخ بهره گرفته شده است. نتایج مدل اندازهگیری ضرایب استانداردشده، نشاندهندة همبستگی بین متغیّرهای مکنون و شاخصهای متناظر بوده است. یافتههای تحلیل مسیر تأییدی (مدل ساختاری) نشان داد که تابآوری اجتماعی (87/ 0= Beta؛ 19/8 = T)، تابآوری اقتصادی (84/0 = Beta؛ 62/5 = T)، تابآوری زیستمحیطی - کالبدی (85/0 = Beta؛ 78/9 = T) و تابآوری نهادی (85/0 = Beta؛ 17/8 = T) بر پایداری شهری مؤثّرند؛ بنابراین نتیجه گرفته شد که تابآوری شهری را میتوان بهمنزلة شالودة پایداری شهری مطرح کرد و توجّه به مزایای تابآوری شهری در راستای تقویت سیستمهای شهری پایدار، عاملی حیاتی در دستیابی به آیندة مطلوب شهری است.