شناسایی و تبیین الگوی بهینه قیمت‌گذاری آب

نویسندگان

1 گروه آموزشی حقوق، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

2 کارشناسی ارشد میکروبیولوژی.اداره کنترل کیفیت آب و فاضلاب، قروه، کردستان

3 گروه آموزشی حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، لرستالن، ایران.

4 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان

doi
10.22125/iwe.2025.506310.1862
چکیده

آب یکی از سه منبع طبیعی مهم در کنار خاک و هوا است. این منبع ارزشمند در معرض تهدید شدید تغییرات آب و هوایی و تقاضای افزایش جمعیت در دهه‌های اخیر قرار دارد. از آنجایی که یک منبع غیرقابل جایگزین است، کمبود آن به دلیل هزینه بالای دسترسی به منابع آب جدید تشدید شده است. آب به عنوان یک کالای عمومی در نظر گرفته می‌شود که باید توسط دولت ها برای بخش های مختلف مصرف کننده تامین و توزیع شود. در واقع این موضوع باعث کمبود بیشتر منابع آب می شود. در این پژوهش به منظور بررسی و تحلیل مدل‌های قیمت‌گذاری آب، داده‌های مربوط به مصارف آب برای دوره زمانی 1392 تا 1402 استخراج و از مدل رگرسیونی داده‌های ترکیبی و مقایسه ضرایب تعیین با رویکرد آزمون وونگ استفاده شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که قیمت‌گذاری آب تابعی از مولفه‌های مختلف خرد و کلان است. تغییر در هریک از این مولفه‌ها از جمله نیروی کار، انرژی، سرمایه و حجم آب مصرفی منجر به تغییر هزینه‌های مرتبط می‌گردد. با توجه به ضرایب تعیین تعدیل شده، تابع کاپ داگلاس بالاترین قدرت توضیح‌دهندگی را نسبت به دیگر مدل‌ها دارد. در نهایت، مطابق با آزمون وونگ، اختلاف ضریب تعیین تعدیل شده مدل کاپ داگلاس در برآورد قیمت‌گذاری آب نسبت به دیگر مدل‌ها معنادار است.