فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: مشارکت شهروندان در مدیریت جنگل‌های شهری، می‌تواند باعث بهبود شرایط این جنگل‌ها و تجربه شهروندان در استفاده از این منابع شود. با اینحال، تمایل افراد به مشارکت در جنگل‌های شهری می‌تواند تحت تاثیر فاکتورهای مختلف باشد. همچنین موانع و زمینه-های مشارکت از دیدگاه شهروندان برای برنامه‌ریزی مدیریت مشارکتی این منابع اهمیت دارد. این مقاله به بررسی تمایل افراد به مشارکت در مدیریت جنگل‌های شهری با تأکید بر عوامل اجتماعی-اقتصادی و گروه‌های مختلف، موانع و زمینه‌های موجود برای مشارکت می‌پردازد.مواد و روش‌ها: تحقیق حاضر در جنگل‌های شهری خرم‌آباد صورت گرفت. جامعه آماری تحقیق شاما بازدیدکنندگان جنگل‌های شهری بودند. تعداد نمونه بر اساس روش کرجسی-مورگان 400 نفر تعیین و نمونه برداری با روش انتساب متناسب صورت گرفت. داده‌های تحقیق با استفاده از پرسش‌نامه محقق ساخت تهیه شدند. پرسش‌نامه قبل از جمع‌آوری داده‌ها، از نظر روایی و پایایی مورد بررسی قرار گرفت و تایید شد. ارتباط میان تمایل به مشارکت و متغیرهای مختلف اجتماعی-اقتصادی، از جمله تعداد افراد خانوار، سابقه سکونت در شهر، سطح تحصیلات و تعداد بازدیدهای سالانه از جنگل‌های شهری، مورد بررسی قرار گرفته است. داداه‌های جمع‌آوری شده با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: نتابج مطالعه نشان داد که از دید بازدیدکنندگان عدم تاثیر مشارکت بر برنامه‌های مدیریتی (26%) و نبود تشکل‌های مردمی فعال در این زمینه (25%) مهمترین موانع مشارکت شهروندان هستند. همچنین تذکر و آموزش به شهروندان، جمع‌آوری زباله و حفاظت از گونه‌های درختی مهمترین زمینه‌های مشارکت در مدیریت این منابع بودند. ارزش‌های تفرجی، ارزش‌های زیباشناختی، بهبود سلامت جسم و روح و کاهش آلودگی هوا، مهمترین کارکردهای این جنگل‌ها از نظر بازدیدکنندگان رتبه بندی شدند. نتایج نشان داد که تمایل به مشارکت در مدیریت جنگل‌های شهری بین گروه‌های مختلف متفاوت است. زنان نسبت به مردان تمایل بیشتری به مشارکت دارند و افراد مجرد نسبت به افراد متاهل تمایل بیشتری به مشارکت در مدیریت جنگل‌های شهری از خود نشان می‌دهند. همچنین، افراد عضو انجمن‌ها یا گروه‌های محیط زیستی و صفحات محیط زیستی مجازی، نسبت به افرادی که در این گروه‌ها عضویت ندارند، تمایل بیشتری به مشارکت در مدیریت جنگل‌های شهری دارند. با افزایش سابقه سکونت در شهر، تمایل افراد به مشارکت نیز افزایش می‌یابد. همچنین، تحصیلات فرد و تعداد بازدیدهای سالانه از جنگل‌های شهری نیز با تمایل به مشارکت در مدیریت این جنگل‌ها رابطه مثبت و معنی‌داری دارند.بحث و نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق نشان داد که اگرچه افراد بر اساس ویژگی‌های اقتصادی-اجتماعی دارای تمایلات متفاوتی برای مشارکت در مدیریت جنگل‌های شهری هستند، اما به دلیل وجود تمایل افراد برای مشارکت، زمینه برای برنامه‌ریزی‌های مشارکتی مردم وجود دارد. لازم است که مدیران شهری با برنامه‌ریزی و برنامه‌های آموزشی-ترویجی، زمینه مشارکت مردم را فراهم کنند.