توانهای توسعه کشاورزی شهرستان داراب و پیشبینی نتایج آن بر توسعه روستایی
نویسندگان
1 گروه جغرافیای انسانی، دانشکدة جغرافیا و برنامهریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
2 گروه جغرافیای انسانی، دانشکدة جغرافیا و برنامهریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
3 گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
4 گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکدة علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
5 گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، نیکشهر، ایران
doi
10.22126/ges.1970.1158چکیده
اهمّیت توسعة کشاورزی و روستایی در توسعة ملّی ایران بر هیچکس پوشیده نیست. کشاورزی بهمثابة منبع اصلی تأمین درآمد و ایجادکنندة فرصتهای شغلی، نقش مهمّی در حیات انسانی و توسعة آن دارد و از دیرباز نقش اساسی در اقتصاد روستایی داشته و گذران زندگی بسیاری از روستاییان وابسته به این نوع فعّالیّت بوده است. هدف مطالعة حاضر بررسی توانهای توسعة کشاورزی شهرستان داراب و پیشبینی نتایج آن بر توسعة روستایی است که بهصورت مطالعة موردی در مناطق روستایی شهرستان داراب صورت گرفته است. جمعآوری دادهها مبتنی بر پرسشنامة محقّقساخته است. جامعة آماری نوشتار پیش رو سرپرستان خانوارهای روستایی شهرستان داراب است (6780 = N) که با استفاده از فرمول کوکران 323 نفر ازطریق نمونهگیری خوشهای انتخاب شدند. ملاک انتخاب روستاها براساس تعداد بهرهبرداران کشاورزی است. پایایی پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ بهمیزان 85/0 محاسبه شده است؛ همچنین برای تجزیه و تحلیل دادهها از روش تحلیل عاملی بهره گرفته شده است. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل دادهها نشان داد که مهمترین عوامل توسعة روستایی عامل رفاهی - خدماتی، زیربنایی، اشتغال - درآمد و اجتماعی - آموزشی است. در میان عوامل توسعة روستایی، عامل رفاهی - خدماتی با 220/24% از واریانس بیشترین و عامل اجتماعی -آموزشی با 313/8% از واریانس، کمترین درصد را در میان عاملهای توسعة روستایی دارند؛ همچنین نتایج نشان داد که مهمترین عوامل توسعة کشاورزی، عامل اقتصادی - اجتماعی کشاورز، عامل زیرساختی کشاورزی، عامل دسترسی به نهادههای کشاورزی، عامل ترویج و عامل ترکیبی کشاورزی است؛ که از میان آنها عامل اقتصادی - اجتماعی کشاورز با 935/21% از واریانس بیشترین و عامل ترکیبی با 466/5% کمترین درصد را در بین عاملهای توسعة کشاورزی دارد.