اثر ژئوسل در شن بر پارامترهای رواناب تحت شدت‌های متغیر بارندگی (مطالعه آزمایشگاهی)

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی عمران- مهندسی آب و سازه های هیدرولیکی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان

2 دکتری مهندسی و مدیریت منابع آب، گروه آب و سازه‌های هیدرولیکی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

doi
10.22125/iwe.2025.482645.1833
چکیده

در تحقیق حاضر به بررسی و مقایسه عملکرد سنگدانه شنی متخلخل بدون ژئوسل پلاستیکی (O) و با یک ( G1)، دو (G2) و سه لایه (G3) ژئوسل‌های پلاستیکی در میزان کاهش حجم رواناب، زمان شروع رواناب (TR)، ضریب رواناب (C)، زمان پایان رواناب (TER) و دبی پیک (PF) در بعد آزمایشگاهی در 3 سناریو مختلف شدت بارش‌ (i) و 2 سطح شیب‌ (s) مختلف با کمک دستگاه شبیه‌ساز باران پرداخته شد. در این پژوهش، در مجموع 24 مدل فیزیکی در سطح آزمایشگاه در نظر گرفته شد. 15 سانتی‌متر خاک لومی شنی در کف حوضچه‌های دستگاه ریخته شد و 15 سانتی‌متر شن برروی آن قرار گرفت. لایه‌های ژئوسل تنها در شن جاگذاری شدند. نتایج حاصل از آزمایش با روش فاکتوریل و Duncan در نرم‌افزار SPSS21 مورد ارزیابی قرار گرفت. برای متغیرهای وابسته TR و C در تمامی حالات اختلاف معنی‌داری در سطح 5 درصد بین داده‌ها وجود دارد. تغییرات سناریو بارش و نوع تیمار می-تواند در نتایج PF و TER تفاوت معنی‌داری را ایجاد کند. حجم تجمعی G3در تمامی حالات آزمایش نسبت به بقیه تیمارها کمتر است. این نشان می‌دهد که شن با پوشش G3 می‌تواند در کاهش رواناب موثرتر نسبت به پوشش‌های G2 ، G1 و O باشد. با اجرای لایه‌های بیشتر ژئوسل می‌توان در زمان شروع رواناب تاخیر ایجاد کرد. همچنین پوشش G3 نسبت به سایر پوشش‌ها C و PF را کمتر کند.