مقایسه روش اصلاح حرارتی با هوا و روغن بر ویژگیهای فیزیکی و مکانیکی چوب پالونیا
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی (استادیار) دانشکده مهندسی چوب و کاغذ، گروه آموزشی علوم و مهندسی کاغذ
2 استادیار، گروه تکنولوژی و مهندسی چوب- دانشکده مهندسی چوب و کاغذ- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
doi
10.22069/jwfst.2023.21566.2025چکیده
سابقه و هدف: با توجه به کمبود منابع جنگلی و افزایش تقاضا برای چوب و فرآوردههای آن، یکی از راههای تأمین ماده اولیه چوبی، کاشت گونههای سریعالرشد میباشد. یکی از این گونههای کشتشده در کشور ما، گونه پالونیا فورتونی(Paulownia fortune) بوده که دارای ویژگیهای منحصر به فردی می باشد. با توجه به اهمیت استفاده بهینه از چوبها در کاربردهای مختلف، امروزه این مواد با ارزش را با روشهای مختلفی اصلاح میکنند. اصلاح حرارتی بهعنوان روش کارآمد و دوستدار محیط زیست، گزینه مناسبی برای بهبود ویژگیهای گونههای چوبی سریعالرشد میباشد. لذا در این مطالعه تأثیر روش اصلاح حرارتی در هوا و روغن بر برخی از ویژگیهای فیزیکی و مکانیکی چوب پالونیا فورتونی مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روشها: چوب مورد استفاده در این پژوهش سه اصله درخت پالونیا ( fortunei Paulownia) از جنگل شصت کلاته دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان تهیه شد. گرده بینه های پالونیا فورتونی پس از تبدیل به تخته در هوای آزاد خشک شدند. سپس نمونههای چوبی با الیاف مستقیم و بیعیب از نظر ظاهری از آنها تهیه شد. نمونهها با دو روش اصلاح حرارتی در هوا و روغن، اصلاح گردیدند. اصلاح حرارتی در هوا مطابق روش ترمووود نوع D ( دمای 212 درجه سانتیگراد و در مدت زمان 2ساعت ) انجام شد. همچنین اصلاح حرارتی با روغن کلزا نیز با شرایط دمایی مشابه روش اصلاح حرارتی در هوا برای تیمار نمونهها استفاده شد. سپس آزمونهای رنگ سنجی، مقاومت خمشی، سختی، ضربه، جذب آب و واکشیدگی ضخامت بر روی نمونه ها انجام شد.یافتهها: نتایج بهدستآمده نشان داد که تیمار حرارتی با هر دو روش بر دانسیته، واکشیدگی حجمی و جذب آب، رنگسنجی، مقاومت به ضربه، مقاومت به سختی، مدول گسیختگی و مدول الاستیسیته بهطور معنیداری تأثیر داشته است. بهطور کلی تیمار حرارتی با هر دو روش موجب کاهش دانسیته، جذب آب و واکشیدگی، شاخص روشنایی، مقاومت به ضربه، سختی، مدول گسیختگی و مدول الاستیسیته شد. دانسیته، جذب آب و واکشیدگی حجمی نمونههای تیمارشده در روغن در مقایسه با نمونههای تیمار شده در هوا بیشتر بود. مقاومت به ضربه، مقاومت به سختی، مدول گسیختگی و مدول الاستیسیته نمونههای تیمارشده در روغن در مقایسه با نمونههای تیمارشده در هوا به-طور معنیداری بیشتر بود.نتیجهگیری: بهطور کلی پالونیا تیمار شده در روغن در مقایسه با تیمارشده در هوا خواص فیزیکی و مکانیکی نسبتاً بهتری نشان داد. لذا تیمار حرارتی در روغن در مقایسه با تیمار حرارتی در هوا، روش مؤثرتری برای بهبود خواص فیزیکی و مکانیکی چوب پالونیا میباشد.