بررسی میدانی عملکرد فراسنج های آب وهوایی در گردشگری و اعتبارسنجی شاخصهای زیست اقلیمی تالاب گندمان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد آب‌وهواشناسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 دانشیار آب وهواشناسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

3 دانشجوی دکتری آب وهواشناسی شهری، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

doi
چکیده

یکی از مهم­ترین عواملی که بر صنعت توریسم تأثیر می‌گذارند، آب­وهوا است. پژوهش حاضر مطالعه­ای میدانی مبتنی بر پرسش­نامه است که هدف آن، بررسی نقش آب­وهوا در گردشگری و اعتبارسنجی عملکرد شاخص‌های زیست­اقلیمی است. این پژوهش در محدودة تالاب گندمان استان چهارمحال و بختیاری، در بازة زمانی تعطیلات نوروزی 1396 انجام گرفته است. داده­های میدانی با استفاده از پرسش‌نامه با موضوعات محوری شامل احساس حرارتی، ترجیح حرارتی، زیباشناختی، رفتارهای تطبیقی و ویژگی‌های فردی گردآوری شده است. فراسنج‌های آب­وهوایی شامل دما، رطوبت نسبی، ابرناکی و باد است که هم­زمان با تکمیل پرسش­نامه به­وسیلة دستگاه دیتالاگر (کالیبره­شده با استاندارد CE) اندازه‌گیری شده است. برای سنجش شرایط آسایش حرارتی، از شاخص‌های بیوکلیمایی متوسّط نظرسنجی پیش­بینی­شده و دمای معادل فیزیولوژیک و در تحلیل داده‌ها از مدل همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه استفاده شده است. نتایج نشان دادند ازنظر آماری، همبستگی قابل توجّه و معنی‌داری بین داده‌های واقعی حاصل از پرسش­نامه و مقادیر برآورد­شده توسّط شاخص‌ها وجود ندارد. شاخص‌های بیوکلیمایی شرایط گرمایش بیشتری را نشان داده‌اند در حالی که داده‌های واقعی بیشتر بیانگر وجود احساس حرارتی سرمایشی بوده است. درمقابل، احساس حرارتی افراد، تأثیرپذیری قابل توجّه و معنی‌داری را از فراسنج­های مستقل آب­وهوایی نشان داد که بالاترین آن برای ابرناکی (88/0- = R) و رطوبت (82/0-=R) بوده است؛ به­عبارتی، شرایط بصری محیط، نقش بارزی در نوع احساس حرارتی افراد داشته است و به­نظر می‌رسد با توجّه به منفی­بودن این ضرایب، آسمان ابری به­همراه رطوبت بالا، به­صورت معنی‌داری در نوع احساس حرارتی بیان­شده در پرسش‌نامه‌ها تأثیرگذار بوده است. استفاده از شاخص­های بیوکلیمایی در ارزیابی شرایط آسایش حرارتی نیازمند اعتبارسنجی این شاخص‌ها و در صورت لزوم اصلاح آن‌هاست.