تأثیرپذیری رواناب و رسوب خاک ازافزودنی‌های ورمی‌کمپوست و کاه و کلش

نویسندگان

1 استادیار آبخیزداری، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

2 استادیار مرتع‌داری، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

3 دانشجوی دکتری آبخیزداری، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

4 استادیار خاک‌شناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

5 استادیار علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

6 استادیار آبخیزداری، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

doi
چکیده

توسعه و ایجاد روش­های جدید حفاظت از آب و خاک که سبب کاهش یا کنترل هدررفت خاک می‌شوند، امری حیاتی است و در این راستا، استفاده از انواع اصلاح­کننده­های خاک، به‌منزلة راهکار مناسبی شناخته شده است. در این مطالعه، تأثیر ورمی­کمپوست و کاه و کلش، به‌مثابة اصلاح­کنندة آلی خاک، در کاهش میزان تولید رواناب و رسوب در سطح پلات­های دو متر مربعی مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، 400 گرم کاه و کلش گندم و 500 گرم ورمی­کمپوست در هر مترمربع با خاک سطحی پلات­ها مخلوط شد؛ همچنین با استفاده از دستگاه شبیه‌ساز باران قابل حمل، بارش‌هایی با شدّت 51 و 65 میلی‌متر بر ساعت در عرصه و شرایط طبیعی ایجاد شد. نتایج نشان داد در شدّت 51 میلی­متر بر ساعت، تیمار کاه گندم، حجم رواناب را 84/16% نسبت به تیمار شاهد کاهش داده است، امّا بار رسوب معلّق 06/9% افزایش یافته است. در تیمار ورمی­کمپوست، پارامترهای حجم رواناب و بار رسوب معلّق، به­ترتیب 37/2% و 04/11% افزایش یافته­اند؛ با این حال، معیارهای آماری نشان دادند که در این شدّت بارشی، هیچ‌کدام از نتایج یادشده، در سطح معنی‌دار نبوده­اند. با افزایش شدّت بارندگی از 51 به 65 میلی­متر بر ساعت، تیمار کاه گندم، پارامتر حجم رواناب را در سطح معنی­دار (01/0p