مقایسه اثربخشی آموزش مبتنی بر روان‌شناسی مثبت‌گرا با آموزش مبتنی بر روش شناختی-رفتاری بر تاب‌آوری دانش آموزان مدارس استعدادهای درخشان

نویسندگان

1 استاد، گروه روانشناسى ،دانشکده روانشناسى و علوم تربیتى، دانشگاه علامه طباطبائى، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه روانشناسی عمومی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

3 استادیار، گروه آموزشی روانشناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

4 دکتری روانشناسی سلامت، گروه روانشناسی، دانشگاه عدالت، تهران، ایران

5 دانشیار، گروه روان شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22111/jeps.2024.45187.5351
چکیده

هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی آموزش مبتنی بر روان‌شناسی مثبت‌گرا با آموزش مبتنی بر روش شناختی-رفتاری بر تاب-آوری دانش آموزان مدارس استعدادهای درخشان بود. روش پژوهش، آزمایشی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان مدارس استعدادهای درخشان، مشغول به تحصیل در مقطع متوسطه اول در سال تحصیلی 97-1396 (حدود 12000 نفر) بود که از بین آن‌ها نمونه‌ای به حجم 45 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شد و به تصادف در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل جایدهی شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه تاب‌آوری کانر و دیویدسون (2003) استفاده شد. گروه‌های آزمایشی به مدت 14 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت آموزش مبتنی بر روان‌شناسی مثبت‌گرا (سلیگمن و رشید، 2006) و روش شناختی-رفتاری (بک و همکاران، 1988) قرارگرفتند اما گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. یافته‌ها نشان داد که تفاوت گروه آزمایش و گواه در هر دو رویکرد معنادار است و به‌ترتیب آموزش مبتنی بر روان‌شناسی مثبت‌گرا و آموزش شناختی-رفتاری بیشترین تأثیر را بر تاب‌آوری دانش آموزان مدارس استعدادهای درخشان داشته است (001/0P=). براساس یافته‌های حاصل می‌توان نتیجه‌گرفت که افراد با یادگیری فنون مبتنی بر روان‌شناسی مثبت‌گرا و شناختی-رفتاری می‌توانند به تاب‌آوری بیشتری، دست پیدا کنند اما آموزش مبتنی بر روان‌شناسی مثبت‌گرا بیش از روش شناختی-رفتاری در این امر توفیق دارند.