مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت و رفتاردرمانی دیالکتیکی بر ضریب سختی و پردازش هیجانی نوجوانان دارای زمینه خودجرحی

نویسندگان

1 دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرودشت، مرودشت، ایران.

2 گروه علوم تربیتی، دانشکده روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، البرز، ایران.

3 دانشجوی دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرودشت، مرودشت، ایران.

4 استادیار گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی،مرودشت، ایران

doi
10.22111/jeps.2023.43176.5150
چکیده

پژوهش حاضر باهدف مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت و رفتاردرمانی دیالکتیکی بر ضریب سختی و پردازش‌هیجانی نوجوانان دارای زمینه خودجرحی انجام‌شد. این پژوهش یک مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه آزمایش و گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه‌دوم سال تحصیلی 1400-1399 بوشهر بود که دارای سابقه خودجرحی بودند. از میان آنان تعداد 60 نفر انتخاب‌گردیده و به‌تصادف در دوگروه آزمایشی و یک گروه گواه (هرکدام 20 نفر) گمارده‌شدند. گروه آزمایش اول تحت درمان مبتنی‌بر شفقت و گروه آزمایش دوم تحت مداخله رفتاردرمانی دیالکتیکی قرارگرفتند و گروه گواه مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش پرسشنامه رفتار خودجرحی (سانسون و همکاران، 1998) نیمرخ واکنش‌به سختی (استولتز، 1997) و پرسشنامه پردازش‌هیجانی (باکر و همکاران، 2010) بود. نتایج نشان‌داد که هردو مداخله موجب افزایش ضریب سختی و کاهش پردازش ناسازگارانه هیجانی در نوجوانان شده‌است (05/0p<). همچنین یافته‌های پژوهش حاکی‌از آن بود که بین درمان مبتنی‌بر شفقت و رفتاردرمانی دیالکتیکی تفاوت معنی‌دار وجودداشته و درمان مبتنی‌بر شفقت در افزایش ضریب سختی و رفتاردرمانی دیالکتیکی در پردازش هیجانی روش مؤثرتری می‌باشند (001/0p<). باتوجه به نتایج پژوهش می‌توان از هردو مداخله در بهبود ضریب سختی و پردازش هیجانی نوجوانان دارای زمینه خودجرحی در کنار دیگر مداخلات درمانی استفاده‌نمود.