بررسی تنوع در عملکرد و اجزا عملکرد و سازگاری گونه مختلف مرزه (Satureja spp) در استان یزد

نویسندگان

1 مربی پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

2 مربی پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

3 کارشناس ارشد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 استاد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

5 کارشناس پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

doi
10.22092/ijmapr.2016.105883
چکیده

جنس Satureja متعلق به خانواده Lamiaceae بوده و گونه‏های مختلف از آن در سراسر جهان یافت می‌شود. در ایران گونه‏های یکساله و چندساله این گیاه دارویی یه صورت خودرو رویش دارند که از میان آنها 9 گونه انحصاری کشور ما هستند. در این تحقیق، مرزه‏های چندساله ایران در ایستگاه تحقیقات گیاهان دارویی استان یزد در سال‏های 1392- 1388 مورد ارزیابی قرار گرفتند. اکسشن‌های برخی گونه‌های جنس Satureja در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار کشت گردید. از صفات مختلف شامل درصد استقرار گیاه، ‌ارتفاع گیاه، قطر تاج پوشش،‌ عملکرد تر و خشک اندام‌ هوایی و میزان اسانس اندازه‏گیری بعمل آمد. تجزیه واریانس داده‏ها، اختلاف معنی‏داری (p<0.01) میان اکسشن‏ها برای صفات وزن تر و خشک اندام‌ هوایی، وزن خشک برگ، بازده اسانس، ارتقاع و قطر تاج پوشش نشان داد. براساس مقایسه میانگین صفات به روش دانکن، SKM (S. bachtiarica) از یزد، 107 (S. spicigera) از گیلان، 15 (S. rechingeri) از ایلام، 123-1 و 123-2 (S. mutica) از خراسان به لحاظ صفات زراعی ارزشمند مانند درصد استقرار، عملکرد اندام‌ هوایی و میزان اسانس، اکسشن‌‌های برتر بودند.