شبیه‌سازی مدیریت های مختلف آبشویی جهت اصلاح اراضی شور با استفاده از HYDRUS

نویسندگان

1 گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 استاد، گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

4 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22125/iwe.2025.496003.1846
چکیده

بهسازی خاک‌های شور از دیدگاه حفاظت منابع آب و خاک اهمیت زیادی دارد، زیرا این خاک‌ها مانعی جدی برای تولید محصولات کشاورزی در مناطق خشک و نیمه‌خشک محسوب می‌شوند. شوری خاک موجب کاهش شدید عملکرد محصولات، آسیب به تجهیزات، تهدید امنیت غذایی و غیرقابل استفاده شدن خاک برای کشاورزی می‌شود. بسیاری از کشاورزان مناطق خشک توان مالی برای اصلاح خاک‌های شور ندارند. استفاده از پساب به‌عنوان منبع آبی در کشاورزی، ضمن تأمین بخشی از نیاز آبی این بخش، به صرفه‌جویی و پایداری منابع آبی کمک می‌کند. این پژوهش با هدف ارزیابی تأثیر آبشویی خاک‌های شور منطقه بوئین‌زهرا قزوین توسط زه‌آب انجام شد. نمونه‌های خاک از عمق 0 تا 30 سانتی‌متری با حداقل دست‌خوردگی در 6 ستون PVC جمع‌آوری شد. ستون‌ها به‌صورت یکی در میان دارای زهکش شنی و فاقد زهکش شنی طراحی شدند. همچنین، برای شبیه‌سازی حرکت آب و املاح در فرآیند آبشویی از مدل HYDRUS-1D استفاده شد. آبشویی در 6 سیلندر حاوی خاک شور با شرایط EC=64dS/m و PH=8 انجام شد. برای این منظور، سه نوع آب با کیفیت‌های مختلف شامل آب زهکش (PH=7.9, EC=57dS/m)، آب چاه (PH=7.1, EC=2.54dS/m) و مخلوط این دو آب (PH=7.6, EC=32 dS/m) استفاده شد. نتایج به بررسی کاهش شوری و هدایت الکتریکی خاک تحت تأثیر زهکش و کیفیت آب اختصاص یافت.