نقش هوش معنوی و تنظیم هیجان بر تاب‌آوری دانش آموزان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان،ایران.

2 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

doi
10.22111/jeps.2023.13057.2817
چکیده

یکی از عوامل مهم در میان راهبردهای روانی موردنیاز برای مقابله با طیف وسیعی از چالش‌های شخصی، اجتماعی و شناختی در دوره نوجوانی، تاب‌آوری می‌باشد. هدف پژوهش، بررسی نقش هوش معنوی و تنظیم هیجان بر تاب‌آوری نوجوانان دانش‌آموز در شهر زاهدان بود. روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی .بود. جامعه آماری را7953 پسر و 9463 دختر دانش‌آموز متوسطه دوم شهرزاهدان در سال تحصیلی 1394-1393 تشکیل داد. نمونه‌ای به حجم ۳۱۲ نفر به شیوه نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه تاب‌آوری کانر و دیویدسون (2003)، هوش معنوی کینگ (۲۰۰۸) و تنظیم هیجان (SRI) مارکوس ، ایبانز،روپریز، مویا و اورتت (2005) بود. برای تجزیه‌وتحلیل رابطه بین متغیرها و پیش‌بینی تغییرات تاب‌آوری، روش‌های همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون گام‌به‌گام مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد بین هوش معنوی و تنظیم هیجان با تاب‌آوری رابطه مثبت معنادار وجود دارد. نتایج رگرسیون گام‌به‌گام نشان داد که در گام اول متغیر هوش معنوی به تنهایی 12/0 تاب‌آوری را پیش‌بینی می‌کند (۰0۱/۰> P) و در گام دوم هوش معنوی و تنظیم هیجان روی هم 14/0 متغیر تاب‌آوری را پیش‌بینی می‌کنند (۰0۱/۰> P). بر اساس یافته‌های پژوهش، هوش معنوی و تنظیم هیجان در پیش‌بینی تاب‌آوری نقش مثبت و معناداری داشتند و هوش معنوی پیش‌بین قوی‌تری برای تاب‌آوری بود؛ بنابراین پیشنهاد می‌شود در برنامه‌های مدارس و مشاوره نوجوانان به تقویت هوش معنوی و تنظیم هیجانی پرداخته شود.