تأثیر سرمایه اجتماعی بر توسعه پایدار کشاورزی در مناطق روستایی (مطالعه موردی: روستاهای استان کرمانشاه)
نویسندگان
1 دانشآموختة کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشآموختة کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
چکیده
بخش کشاورزی، یکی از منابع اصلی اشتغال و تأمین درآمد بهشمار میرود و پایداری آن، سبب پایداری اقتصاد روستایی و زیستمحیطی درون سیستمهای کشاورزی و جوامع روستایی میشود. یکی از عوامل مؤثّر بر این امر، سرمایة اجتماعی است؛ چراکه دستیابی به توسعة پایدار، بدون مشارکت، اعتماد و انسجام، امکانپذیر نیست؛ از این رو، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تأثیر سرمایة اجتماعی بر توسعة پایدار کشاورزی در مناطق روستایی انجام شده است. جامعة آماری روستایی، استان کرمانشاه است که از این میان، 84 روستا و 441 نفر بهعنوان نمونه انتخاب شد. بهمنظور گردآوری اطّلاعات، از روشهای کتابخانهای و میدانی استفاده شد. برای تحلیل موضوع، چارچوبی از 6 شاخص سرمایة اجتماعی (اعتماد، انسجام و مشارکت) و کشاورزی پایدار (اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی) در قالب 63 گویه تدوین و انتخاب شد. روایی پرسشنامه، بر اساس نظر کارشناسان و متخصّصین، پس از تغییرات لازم بررسی و تأیید شد. پایایی آن نیز با استفاده آلفای کرونباخ محاسبه و میزان پایایی کلّ آن، 815/0 بهدست آمد. نتایج حاصل از یافتههای پژوهش بیانگر این است که بین سرمایة اجتماعی و توسعة پایدار کشاورزی، رابطة مثبت و معنیدار وجود دارد. نتایج رگرسیون چندمتغیّره نیز نشان داد، مؤلّفههای سرمایة اجتماعی 685/0 از تغییرات توسعة پایدار کشاورزی را تبیین میکنند؛ همچنین، بر اساس نتایج آزمون t تکنمونهای، میتوان بیان کرد که شاخصهای توسعة پایدار کشاورزی در حدّ مطلوب قرار ندارد؛ بنابراین، وجود سرمایة اجتماعی در مناطق روستایی، نقش کلیدی و مهمّی را در توسعة روستایی داراست؛ زیرا توسعة روستایی با مشارکت، اعتماد و انسجام محلّی ایجاد میشود