فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرسایندگی باران، به‌عنوان عامل کلیدی مؤثّر بر فرسایش شناخته می­شود. آگاهی دقیق از میزان کمّی فرسایندگی باران در یک منطقه، به‌عنوان گام اوّلیّه در مدیریت پایدار خاک و آب محسوب می­شود. از نظر کمّی، فرسایندگی باران به ویژگی‌ای از آن اطلاق می­شود که دارای بیشترین همبستگی با میزان تلفات خاک باشد. شاخص‌ فورنیه اصلاح‌شده از مهم­ترین شاخص­های کمّی فرسایندگی باران است که به‌دلیل محاسبة آسان در مقایسه با سایر شاخص­ها، کاربرد گسترده­ای در مطالعات فرسایش خاک دارد. این مطالعه، با هدف بررسی تغییرات مکانی و زمانی شاخص فورنیه اصلاح‌شده در طول دورة آماری 2012-1993 در استان آذربایجان غربی انجام شده است. برای این منظور، از آمار و اطّلاعات بارندگی 66 ایستگاه باران­سنجی استفاده شده و شاخص­های فورنیه اصلاح‌شده و شاخص تمرکز بارش در منطقه محاسبه و نقشة تغییرات مکانی با استفاده از روش کریجینگ معمولی ترسیم شد. تغییرات شاخص فورنیه در استان بسیار زیاد بوده و در دامنة 22/116-25/28 میلی­متر قرار داشت. حداکثر شاخص فورنیه در جنوب غربی و حداقل آن، در شمال شرقی استان مشاهده شد. بر اساس شاخص تمرکز بارش، به‌طور تقریبی در 20% ایستگاه­ها، الگوی نسبتاً فصلی و در 80% ایستگاه­ها نیز الگوی فصلی از بارش مشاهده شد. شاخص فورنیه اصلاح‌شده داری همبستگی بسیار قوی با مقدار بارش سالانه (001/0>p ، = r 934/0) بود. با این حال، شاخص فورنیه اصلاح‌شده و مجموع بارش سالانه، ارتباط معنی­داری با شاخص تمرکز بارش نداشت. نتایج پژوهش نشان داد که با حرکت به سمت عرض‌های جغرافیایی بالاتر، شاخص فورنیه و مقدار بارش سالانه به شکل منظّمی کاهش می­یابد.