اثر زهکشی لانه موشی و آبیاری تناوبی بر عملکرد و شاخص های بهرهوری آب برنج درمنطقه رشت
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، ایران
2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، ایران
3 گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، ایران
4 گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، ایران
doi
10.22125/iwe.2025.471010.1820چکیده
بهمنظور مقایسه رژیم آبیاری غرقاب دائم (آبیاری معمول) با رژیم آبیاری تناوبی در شرایط وجود زهکشی لانهموشی در مزرعه برنج رقم هاشمی، آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان در سال زراعی 1400-1399 بهمرحله اجرا گذاشته شد. فاکتورها شامل: زهکشی در سه سطح (بدون زهکشی، زهکشی لانه موشی بدون گراول و زهکشی لانه موشی با گراول) به ترتیب D0، D1 و D2 و رژیم های آبیاری در دو سطح (غرقابی دائم تا پایان دوره رشد و آبیاری متناوب پس از مرحله پنجه زنی با دور آبیاری 5 روز تا پایان دوره رشد) به ترتیب I1 و I2. نتایج مقایسه میانگین دادهها نشان داد که بیشترین عملکرد دانه با 4/7601 کیلوگرم بر هکتار در رژیم آبیاری I1 و کمترین آن با 0/6655 کیلوگرم بر هکتار در رژیم آبیاری I2 بهدست آمد که حاکی از کاهش 45/12 درصد عملکرد دانه در برابر 22 درصد صرفهجویی در مصرف آب بود. همچنین، نتایج اثر متقابل مقایسه میانگینها نشان داد که بیشترین عملکرد ماده خشک با 0/18849 کیلوگرم بر هکتار و بهرهوری فیزیکی آب مبتنیبر ماده خشک با 57/1 کیلوگرم بر مترمکعب بهترتیب در تیمارهای D1×I1 و D1×I2 بهدست آمد. بنابراین، برای عملکرد دانه و ماده خشک بیشتر در شرایط عدم محدودیت آب تیمار D1×I1 و در شرایط محدودیت آب برای شاخصهای بهرهوری فیزیکی آب مبتنیبر عملکرد دانه و ماده خشک بالاتر میتوان تیمار D1×I2 را بهعنوان گزینههای مناسب در منطقه رشت معرفی کرد