ارزیابی کارایی و تحلیل حساسیت مدل آکواکراپ در شبیه‌سازی عملکرد و بهره‌وری مصرف آب فلفل دلمه تحت تنش شوری و کم‌آبیاری

نویسندگان

1 دانشگاه زابل

2 دانشگاه زابل

3 دانشیار گروه مهندسی اب دانشگاه زابل

doi
10.22125/iwe.2025.505403.1861
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تحلیل حساسیت مدل گیاهی اکواکراپ در استان سیستان و بلوچستان انجام شد. در این پژوهش، فلفل دلمه تحت آبیاری قطره‌ای به‌صورت طرح کرت‌های خرد شده و با سه تکرار کشت گردید. تیمارهای پژوهش شامل مقدار آب آبیاری (I1: 60، I2: 80 و I3: 100 درصد ظرفیت زراعی خاک) و 3 سطح شوری آب آبیاری (S1 ، S2، S3 معادل 1، 3 و 5 دسی‌زیمنس بر متر) بود. در ادامه میزان حساسیت این مدل گیاهی نسبت به تغییرات پارامترهای رشد گیاهی شامل بهره‌وری آب نرمال شده (WP*)، حداکثر ضریب تعرق گیاهی (KCTrx)، پوشش گیاهی اولیه (CC0)، ضریب رشد پوشش گیاهی (CGC)، ضریب کاهش پوشش گیاهی (CDC) و شاخص برداشت (HI) به روشBeven (1979) ارزیابی شد. نتایج نشان داد که مدل اکواکراپ بیشترین حساسیت را نسبت به تغییرات پارامتر ضریب کاهش پوشش گیاهی، ضریب رشد پوشش گیاهی و بهره‌وری آب نرمال شده داشت. کمترین حساسیت را نیز نسبت به پارامتر شاخص برداشت داشت. متوسط ضریب حساسیت برای بهره‌وری آب نرمال شده (38/0)، حداکثر ضریب تعرق گیاهی (29/0)، پوشش گیاهی اولیه (31/0)، ضریب رشد پوشش گیاهی (43/0)، ضریب کاهش پوشش گیاهی (6/0-) و شاخص برداشت (12/0) به‌دست آمد. تغییرات عملکرد نسبت به مقادیر ضریب کاهش پوشش گیاهی معکوس و نسبت به مقادیر سایر پارامترهای گیاهی مستقیم بود. نتایج حاصل از واسنجی و صحت‌سنجی مدل بیانگر دقت و کارایی مناسب مدل در شبیه‌سازی عملکرد و بهره‌وری مصرف آب فلفل دلمه در شرایط تنش شوری و کم‌آبی بود. افزایش تنش شوری و آبی سبب افزایش حساسیت نتایج شبیه‌سازی مدل اکواکراپ شد.