بررسی اثر سطوح مختلف آبیاری و زئولیت بر عملکرد چغندرقند پاییزه

نویسندگان

1 دانشگاه گنبد کاووس

2 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان

3 دانشگاه گنبد کاووس

4 دانشگاه گنبد کاووس

doi
10.22125/iwe.2025.486102.1838
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر مقادیر مختلف زئولیت و سطوح مختلف آبیاری بر شاخص‌های بهره‌وری آب و عملکرد چغندرقند، آزمایشی به‌صورت کـرت‌هـای خرد شده در قالب بلوک کامل تصادفی با سه تکرار، مجموعا در 36 کرت در اراضی بندر ترکمن در سال زراعی 1401-1400 با استفاده از سامانه آبیاری بارانی انجام شد. تیمارهای مورد آزمایش شامل مقادیر مختلف زئولیت در چهار سطح به‌عنوان عامل اصلی (شامل Z1: بدون زئولیت (شاهد)، Z2: مصرف زئولیت به میزان 5 تن در هکتار، Z3: مصرف زئولیت به میزان 10 تن در هکتار و Z4: مصرف زئولیت به میزان 15 تن در هکتار) و مقادیر مختلف آب آبیاری به‌عنوان عامل فرعی (W1: بیشترین مقدار آب آبیاری mm 256، W2: آب آبیاری متوسط mm 206 و W3: کمترین مقدار آب آبیاری mm 155) بودند. نتایج نشان داد که بین سطوح مختلف مقدار آب آبیاری، مقادیر زئولیت و اثرات متقابل آنها تفاوت معنی‌داری در مقادیر عملکرد غده، زیست‌توده و بهره‌وری آب وجود دارد. حداکثر و حداقل عملکرد غده به‌ترتیب در تیمارهای Z4W1 و Z1W3 با مقادیر 85 و 3/50 تن در هکتار به‌دست آمد. با مصرف 15 تن در هکتار زئولیت و در شرایط حداکثر مقدار آب آبیاری ، عملکرد غده 12/16 درصد نسبت به تیمار شاهد افزایش یافت. همچنین، متوسط حداکثر و حداقل عملکرد زیست‌توده برابر با 3/91 و 1/56 به‌ترتیب برای تیمارهای Z4W1 و Z1W3 به‌دست آمدند. در این آزمایش، کمترین و بیشترین مقادیر متوسط بهره‌وری آب به‌ترتیب برای تیمارهای Z1W3 و Z4W2 با مقادیر 13/14 و 17/19 به‌دست آمد.