شبیه‌سازی عملکرد و بهره‌وری آب گیاه پنبه با استفاده از زهاب نیشکر تحت مدیریت‌های مختلف زراعی با استفاده از مدل AquaCrop

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 استادیار پژوهشی، مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

4 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

5 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

doi
10.22125/iwe.2025.478676.1830
چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی توانایی این مدل برای شبیه‌سازی عملکرد، رشد و بهره‌وری آب پنبه تحت سه کیفیت آب آبیاری (S1: آب کارون با متوسط شوری دو دسی زیمنس بر متر، S2: تلفیق آب کارون و زهاب با متوسط شوری 4 دسی زیمنس بر متر و S3: زهاب با متوسط شوری 6 دسی زیمنس بر متر) مورد بررسی قرار گرفت. برای توسعه نتایج این پژوهش، دو تاریخ کاشت (D1: 15 اسفند و D2: 25 اسفند) و دو رقم پنبه (C1: خورشید، C2: گلستان) نیز در نظر گرفته شدند. مزرعه تحقیقاتی با نام L08-20 با مساحت 25 هکتار در مجاورت کشت و صنعت نیشکر میرزا کوچک خان قرار داشت. نتایج نشان داد که مدل AquaCrop برای شبیه‌سازی عملکرد، بیوماس و بهره‌وری آب هر دو رقم پنبه دچار خطای بیش‌برآوردی (MBE>0) گردید ولی دارای دقت خوب (NRMSE<0.2) و کارایی مطلوب (d>0.99) بود. دقت مدل AquaCrop برای شبیه‌سازی شوری خاک ضعیف بود به طوری که مقدار NRMSE برای سه عمق 30، 60 و 90 سانتی‌متر کمتر از 3/0 به دست آمد. افزایش شوری آب آبیاری سبب کاهش دقت مدل AquaCrop برای شبیه‌سازی پوشش گیاهی در رقم خورشید گردید ولی در نهایت، اثر چندانی بر کاهش دقت مدل AquaCrop برای شبیه‌سازی هر دو رقم نداشت. تغییر تاریخ کاشت نیز تفاوتی در نتایج شبیه‌سازی عملکرد و رشد پنبه ایجاد نکرد. براساس کلیه نتایج، مدل AquaCrop توانایی شبیه‌سازی عملکرد و رشد ارقام پنبه را در مدیریت‌های مختلف مزرعه داشت ولی برای شبیه‌سازی شوری خاک نمی‌تواند قابل اعتماد باشد.