اثر تغییر اقلیم بر دما و بارش در دو اقلیم مختلف با استفاده از مدل‌های CMIP6 و سناریوهای حدی SSP

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

3 استاد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، شهرکرد، ایران

4 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

5 محقق دانشگاه ایالتی بویزی، دانشگاه ایالتی بویزی، آمریکا.

doi
10.22125/iwe.2025.496104.1847
چکیده

دمای سطح کره زمین در حال افزایش است، به دلیل تغییرات آب و هوایی، پیش‌بینی می‌شود که این روند ادامه یابد. در این پژوهش به بررسی اثر تغییر اقلیم بر متغیرهای اقلیمی به کمک مدل پیش‌بینی کننده اقلیمی MRI ESM2.0 مطابق با گزارش ششم CMIP6 در لردگان و بروجن با استفاده از داده‌های اقلیمی دما و بارش ثبت شده در دو ایستگاه مذکور طی سال-های 2014-2000 پرداخته شد. سپس بر اساس سناریوهای انتشار طراحی شده شامل سه سناریو خوش‌بینانه SSP1-2-6، حد متوسط SSP2-4-5 و بدبینانه SSP5-8-5 وضعیت جوی آتی دو دوره‌ی بیست ساله در آینده‌ی نزدیک (2040-2020) و آینده-ی دور (2060-2040) پیش‌یابی شد. با مقایسه پارامترهای دوره پایه و مقادیر پیش‌بینی شده آتی، ایستگاه‌ بروجن و لردگان شاهد افزایش مقادیر میانگین‌های دمای حداقل از 3/1 درجه سانتی‌گراد در سناریوی خوشبینانه تا در دوره آینده نزدیک، تا 6/2 درجه سانتی‌گراد در سناریوی بدبینانه در دوره آینده دور نسبت به دوره پایه اتفاق خواهد افتاد و برای دمای حداکثر نیز افزایشی بین 2/1 تا 1/3 درجه سانتی‌گراد در کلیه سناریوهای انتخابی مشاهده شد. همچنین در مقایسه میانگین مجموع بارش تاریخی و پیش‌یابی شده ایستگاه‌های هدف، کاهش چشمگیر میزان بارندگی دوره آتی نسبت به دوره پایه اتفاق خواهد افتاد، که این میزان کاهش در آینده دور نسبت به آینده نزدیک افزونتر خواهد بود. نتایج این مطالعه می‌تواند به مدیریت منابع آب در آینده، ایجاد برنامه‌هایی موثر برای مقابله با تغییرات اقلیمی و زمینه‌ را برای تصمیم‌گیری آگاهانه و برنامه‌ریزی مناسب آماده می‌نماید.