فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

        سازند پابده از نهشته­های ابتدای ترشیری در زون زمین­ساختی زاگرس است که در این مطالعه، علاوه بر بررسی کانیهای رسی این سازند در توالی چینه­ای، نتایج مرتبط با کانی رسی در این نهشته­ها در دو زیر زون فروافتادگی دزفول شمالی (برش سطحی در مقطع تیپ) و میانی (برشهای زیر سطحی)  مقایسه شده است. با کلسیم‌سنجی نمونه­های سازند پابده در برش تیپ این سازند، واقع در تنگ پابده، تفکیک لایه­های مارن شیلی و مارنی سازند انجام شد. تصاویر میکروسکوپ الکترونی(SEM) نمونه­های انتخابی از این نهشته­ها، حاکی از وجود کانی رسی کلریت با ساختار مشخص و از منشأ دیاژنزی (حاصل تبدیل ایلیت به کلریت) است و احتمال وجود دیگر کانیهای رسی (همچنین کلریت) با منشأ تخریبی نیز وجود دارد. تجزیه پراش پرتو ایکس (XRD) و تجزیه و تحلیل کیفی داده­ها، نوع کانی رسی را در مارنهای شیلی این سازند، مونت­موریلونیت، ایلیت و کلریت نشان می­دهد. همچنین تجزیه و تحلیل نیمه­کمی این داده­ها حاکی از روند کلی کاهش میزان رس، کاهش مونت­موریلونیت و افزایش ایلیت و کلریت به سمت بالای این سازند است. با توجه به منشأ تخریبی دو کانی مونت‌موریلونیت و ایلیت در سازند پابده، روند کانیهای ذکر شده، همراه با روند کلی کاهش میزان رس سازند، می­تواند بیانگر سرد شدن تدریجی آب­وهوا و کم‌ژرفا شدن حوضه در هنگام نهشت رسوبات سازند پابده به سمت بالای این سازند باشد. همچنین، نبود کانی مونت­موریلونیت در بالا­ترین نمونه انتخابی و فراوانی غالب ایلیت در این نمونه، می­تواند در ارتباط با فاز کوهزایی پیرنه زون فروافتادگی دزفول شمالی باشد. از سوی دیگر، تعیین کانی رسی در دو  برش زیر سطحی میدان نفتی کوپال (چاههای شماره 12 و 38)، با استفاده از نمودارهای چاه­پیمایی NGS (پیکهای Th,K و Th/K )، حاکی از وجود کانی رسی مونت‌موریلونیت و ایلیت است. روند کانی رسی و درصد شیل در این چاهها، بیانگر روند کم و بیش ثابتی است که تنها در بخشهای انتهایی سازند افزایش چشمگیری نشان می­دهد. این افزایش همراه با وجود بیشینه مشخصی از اورانیم در نمودارهای چاه­پیمایی، می­تواند در ارتباط با عملکرد فاز کوهزایی پیرنه در زون فروافتادگی دزفول میانی باشد.