شبیهسازی تراز آب زیرزمینی در دشت دامغان با استفاده از مدلسازی عددی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد آب زمین شناسی، دانشکده زمین شناسی، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار دانشکده زمین شناسی، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22125/iwe.2025.504410.1857چکیده
دشت دامغان در استان سمنان در شمال ایران قرار دارد و یکی از محدودههای مطالعاتی شمال غرب حوضه آبریز کویر مرکزی است. در این دشت، آبخوان آبرفتی از نوع آزاد با مساحت 4/812 کیلومتر مربع قرار گرفته است و به دلیل فقیر بودن منطقه از آب سطحی، اکثر نیاز آبی منطقه از منابع آبهای زیرزمینی تامین میشود. سطح تراز آب زیرزمینی سالانه بیش از 60 سانتیمتر افت را تجربه میکند. به منظور بررسی آبخوان موجود در این دشت و مدیریت برداشت آب زیرزمینی مدل عددی آب زیرزمینی با استفاده از نرم افزار GMS و مدل MODFLOW تهیه گردید. پس از آمادهسازی لایههای اطلاعاتی به منظور ساخت مدل مفهومی در اولین گام از مدلسازی، این دادهها وارد محیط نرمافزار GMS شدند. مدل عددی به دو صورت پایدار و ناپایدار برای سال آبی 1400-1399 اجرا گردید و پس از واسنجی به دو روش خودکار و دستی به کمک دادههای موجود از سال آبی متفاوت از دوره واسنجی مرحله صحت سنجی اجرا شد. به دلیل همبستگی تراز آب زیرزمینی مشاهداتی و محاسباتی در مرحله صحتسنجی، مدل طراحی شده قابلیت پیشبینی وضعیت آینده این آبخوان را دارد. در آخرین مرحله از مدلسازی سناریوهایی جهت بهبود وضعیت آبخوان و جبران کسری مخزن (23/27- میلیون متر مکعب) طراحی شد و نتایج نشان داد که تنها در صورت کاهش بیش از 40 درصد برداشت از چاههای بهرهبرداری بیلان آب زیرزمینی در این آبخوان به تعادل خواهد رسید.