تخصیص اقتصادی منابع آب با نظریه بازی رهبر- پیرو در رودخانه زاینده رود

نویسندگان

1 استادیار اقتصاد کشاورزی، پژوهشگاه زابل، زابل، ایران

2 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران

3 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22125/iwe.2024.480220.1832
چکیده

تخصیص بهینه آب یکی از مهم‎ترین مسایل در حوزه مدیریت منابع آب می‎باشد. در این مسیله ذینفعان متعددی با اهداف حداکثر کردن سود و حداقل کردن نابرابری در تخصیص اب حضور دارند. با توجه به ماهیت چندگانه و متضاد اهداف در این‌گونه مسائل، مجموعه‎ای از جبهه‎ پرتوی بهینه به‌عنوان پاسخ ارائه می‌شود که انتخاب یکی از این پاسخ‌ها، می‎تواند سبب ایجاد تعارضاتی شود. به‌منظور مواجهه با تعارضات میان ذی‌نفعان، استفاده از مدل‌ها و مفاهیم تئوری بازی‌ها و بهینه سازی چند هدفه توصیه می‌شود، به‌منظور مواجهه با تعارضات اهداف ذینفعان حاضر در بهره‎برداری از منابع آب از رویکرد تئوری بازی‌ رهبر-پیرو استفاده می‌شود. در این مطالعه برنامه‎ریزی چند هدفه با بازی رهبر- پیرو در رودخانه زاینده رود بومی سازی و ترکیب شده است. این به یک مطالعه موردی برای انجام بومی‌سازی مدیریت منابع آب در میان کاربران مختلف آب از جمله بخش‌های کشاورزی، صنعتی و خانگی در حوضه رودخانه زاینده رود اعمال می‌شود. این مدل می‌تواند به معاوضه بین برابری و سود اقتصادی سیستم دست یابد و تعامل را در میان تخصیص آب و اهداف مشخص کند. الگوریتم ژنتیک مرتب سازی نامغلوب جهت حل مدل پیشنهادی به کار گرفته می‎شود. همچنین برای مقابله با چالش ها، مقابله با عدم قطعیت آینده، تکنیک سناریوسازی با تغییر میزان آب در دسترس اعمال می شود. با توجه به نتایج مطالعه پیشنهاد می‎شود برنامه‌ریزان و تصمیم گیران جهت تخصیص عادلانه و کسب حداکثر سود از تخصیص منابع آبی بین استفاده کنندگان رقیب از مدل پیشنهادی استفاده نمایند.