تخصیص اقتصادی منابع آب با نظریه بازی رهبر- پیرو در رودخانه زاینده رود
نویسندگان
1 استادیار اقتصاد کشاورزی، پژوهشگاه زابل، زابل، ایران
2 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران
3 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان
doi
10.22125/iwe.2024.480220.1832چکیده
تخصیص بهینه آب یکی از مهمترین مسایل در حوزه مدیریت منابع آب میباشد. در این مسیله ذینفعان متعددی با اهداف حداکثر کردن سود و حداقل کردن نابرابری در تخصیص اب حضور دارند. با توجه به ماهیت چندگانه و متضاد اهداف در اینگونه مسائل، مجموعهای از جبهه پرتوی بهینه بهعنوان پاسخ ارائه میشود که انتخاب یکی از این پاسخها، میتواند سبب ایجاد تعارضاتی شود. بهمنظور مواجهه با تعارضات میان ذینفعان، استفاده از مدلها و مفاهیم تئوری بازیها و بهینه سازی چند هدفه توصیه میشود، بهمنظور مواجهه با تعارضات اهداف ذینفعان حاضر در بهرهبرداری از منابع آب از رویکرد تئوری بازی رهبر-پیرو استفاده میشود. در این مطالعه برنامهریزی چند هدفه با بازی رهبر- پیرو در رودخانه زاینده رود بومی سازی و ترکیب شده است. این به یک مطالعه موردی برای انجام بومیسازی مدیریت منابع آب در میان کاربران مختلف آب از جمله بخشهای کشاورزی، صنعتی و خانگی در حوضه رودخانه زاینده رود اعمال میشود. این مدل میتواند به معاوضه بین برابری و سود اقتصادی سیستم دست یابد و تعامل را در میان تخصیص آب و اهداف مشخص کند. الگوریتم ژنتیک مرتب سازی نامغلوب جهت حل مدل پیشنهادی به کار گرفته میشود. همچنین برای مقابله با چالش ها، مقابله با عدم قطعیت آینده، تکنیک سناریوسازی با تغییر میزان آب در دسترس اعمال می شود. با توجه به نتایج مطالعه پیشنهاد میشود برنامهریزان و تصمیم گیران جهت تخصیص عادلانه و کسب حداکثر سود از تخصیص منابع آبی بین استفاده کنندگان رقیب از مدل پیشنهادی استفاده نمایند.