ارزیابی و سنجش مؤلّفههای شکوفایی شهری در کلانشهر اهواز
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، خوزستان، ایران
2 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، خوزستان، ایران
3 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، خوزستان، ایران
doi
چکیده
رشد و گسترش سریع شهر اهواز با مشکلات بسیاری همچون شکلگیری مناطق حاشیهنشین فاقد سیستم دفع فاضلاب، وجود انواع پسآبهای صنعتی، کشاورزی و خانگی در اطراف کارون و وجود پدیدة نامطلوب گردوغبار روبهرو است. توجّه به توسعة شهری اهواز، ضرورت اجتنابناپذیر به نظر میرسد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف سنجش، تحلیل و اولویّتبندی مناطق شهری اهواز از لحاظ مؤلّفههای شکوفایی، تدوین یافته است. مفهوم شکوفایی شهری دارای مؤلّفههای مختلف بهرهوری، زیرساخت، کیفیّت زندگی، دربرگیرندگی و شمول اجتماعی و پایداری محیطی است که در تحقّق توسعة شهری بسیار مهم است. اطّلاعات و دادههای مورد نیاز در این پژوهش، با استفاده از ابزار پرسشنامه و آمارنامه جمعآوری شده است. دادههای گردآوریشده، با نرمافزار آماری اس.پی.اس.اس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و برای ترسیم نقشه، از فنّ سیستم اطّلاعات جغرافیایی استفاده شده است. به منظور تعیین وزن مؤلّفهها، نظرات 30 نفر از کارشناسان مربوطه با استفاده از فرایند تحلیل سلسهمراتبی محاسبه گردید که در میان آنها، مؤلّفة کیفیّت زندگی (0846/0)، بیشترین وزن ومؤلّفة دربرگیرندگی و شمول اجتماعی (0318/0) کمترین وزن را دارد نتایج حاصل از مدل تاپسیس در شهر اهواز، مناطق 2 و 1 کاملاً برخورداری از شکوفایی، منطقۀ 6 و 3 و 8 در ردۀ نسبتاً برخوردار از شکوفایی، مناطق 7 در ردۀ برخورداری کم از شکوفایی و در نهایت منطقۀ 4، در ردۀ محروم از شکوفایی شهری قرار گرفتهاند. بررسی ضریب همبستگی پیرسون میان پراکندگی جمعیّت و سطح شکوفایی مناطق شهر نشاندهندة نبود رابطة مؤثّر بین دو متغیّر است.