ارزیابی ظرفیّت برد و امنیّت اکولوژیکی شهر سنندج به روش ردّپای بومشناختی
نویسندگان
1 دانشیار ژئومورفولوژی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
2 دانشجوی دکتری محیطزیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
3 کارشناس ارشد محیطزیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
4 استادیار محیطزیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
doi
چکیده
امروزه حرکت به سمت پایداری در جوامع با سطوح مختلف مدیریت و تکنولوژی بسیار مورد توجّه قرار گرفته است. داشتن شهری پایدار و سالم، برنامهریزان، تصمیمگیرندگان و متخصّصین را واداشته است تا به دنبال یافتن شاخصهایی باشند که بتوان با استفاده از آنها ظرفیّت جوامع شهری را به منظور سوقدادن آنها به سمت پایداری مورد بررسی قرار داد. شاخص ردّپای بومشناختی در زمینة ارزیابی جوامع شهری در سطح آموزشی و اجتماعی توجّه زیادی را به خود جلب کرده است. در این پژوهش سعی بر آن شد تا با استفاده از شاخص ردّپای بومشناختی، ظرفیّت برد شهر سنندج در سال 1393 مورد بررسی قرار گیرد. نتایج نشان داد که سرانة ردّپای بومشناختی این شهر، برای بخشهای مسکن، حملونقل و غذا، 43/1 هکتار جهانی است که کمتر از سرانة ردّپای ملّی (7/2 هکتار جهانی) میباشد. بیشترین میزان ردّپای بومشناختی مربوط به بخش مسکن با 5/371923 هکتار جهانی (سرانة 99/0) و کمترین میزان مربوط به ردّپای بومشناختی غذا با 917/382 هکتار جهانی (سرانة 001/0) است. ظرفیّت زیستی برای شهر سنندج، 38/0 هکتار جهانی به دست آمد که نشاندهندة کمبود اکولوژیکی در این شهر است و شهر را به سمت ناپایداری پیش میبرد؛ همچنین تلاش شد تا امنیّت اکولوژیکی شهر با استفاده از شاخصهای فشار تولید، فشار مصرف و شاخص توزیع ردّپای بومشناختی مورد بررسی قرار گیرد که در نهایت نتایج حاکی از آن است که به دلیل بیشتربودن فشار تولید (96/14) نسبت به فشار مصرف (71/3)، شاخص توزیع ردّپای بومشناختی (03/3)، مثبت بوده و شهر سنندج را از نظر امنیّت اکولوژیکی در دستة بسیار خطرناک قرار داده و آیندة شهر نگرانکننده است.
