الگوی روابط ساختاری هویت تحصیلی موفق بر اساس نیازهای بنیادین روان‌شناختی با میانجی‌گری ذهن‌آگاهی و خودکارآمدی تحصیلی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 گروه روان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

doi
10.22111/jeps.2023.43747.5216
چکیده

هدف از پژوهش حاضر تدوین الگوی روابط ساختاری هویت تحصیلی موفق است که بر اساس آن نیازهای بنیادین روان‌شناختی به عنوان متغیر درون داد، ذهن‌آگاهی و خودکارآمدی تحصیلی به عنوان متغیر میانجی و هویت تحصیلی موفق به عنوان متغیر برون داد وارد پژوهش شده‌اند. این پژوهش به روش توصیفی، از نوع مطالعات همبستگی و با شیوه مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام گرفت. از بین همه دانش‌آموزان دوره متوسطه اول شهرستان قم در سال تحصیلی 1401-1400 به عنوان جامعه مورد پژوهش، به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای تعداد 355 دانش‌آموز وارد نمونه شدند. در گردآوری اطلاعات از مقیاس نیازهای بنیادین روان‌شناختی لاگاردیا و همکاران (2000)، مقیاس چندوجهی ذهن‌آگاهی بائر و همکاران (2006)، مقیاس خودکارآمدی تحصیلی جینکس و مورگان (1999) و مقیاس هویت تحصیلی موفق واس و ایساکسون (2008) استفاده شد. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزار AMOS22 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد، نیازهای بنیادین روان‌شناختی به طور مستقیم و غیر مستقیم با میانجی‌گری ذهن‌آگاهی بر هویت تحصیلی موفق، تاثیر مثبت و معناداری دارد. اما خودکارآمدی تحصیلی نقش میانجی‌گر معناداری در تاثیر نیازهای بنیادین روان‌شناختی بر هویت تحصیلی موفق ندارد (05/0>P). بر اساس نتایج و با توجه به نقش نیازهای بنیادین روان‌شناختی و ذهن‌آگاهی در هویت تحصیلی موفق، توجه به نیازهای اساسی هر دانش‌آموز از سوی خانواده‌ها و معلمان با برگزاری کارگاه های آموزش خانواده و ضمن خدمت و افزایش ذهن‌آگاهی دانش‌آموزان با بهره‌گیری از روان‌شناس‌ها و مشاوران مدارس و برگزاری کلاس‌های آموزشی، ضروری به نظر می‌رسد.