بررسی نقش نمایه‌های حدی اقلیم بر عملکرد محصول انگور (مطالعه موردی: قوچان، سبزوار و کاشمر)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقلیم شناسی-دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور -نور- ایران

2 عضو هیات علمی دانشگاه ازاد اسلامی واحد نور

3 دانشیارگروه جغرافیای دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور

4 استادیار مرکز تحقیقات و آموزشی کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی-کاشمر- ایران

5 استادیار پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو پژوهشکده اقلیم شناسی و تغییر اقلیم مشهد-مشهد-ایران

doi
10.22125/iwe.2024.463786.1814
چکیده

تغییرات آب و هوایی با افزایش وقوع نمایه‌های حدی آب و هوایی مانند امواج گرمایی و خشکسالی، تهدیدی جدی به شمار می‌رود. این مطالعه به بررسی تأثیر این نمایه‌های حدی اقلیمی بر عملکرد انگور در مناطق کشت عمده انگور در استان خراسان رضوی می پردازدبا تجزیه و تحلیل داده‌های آب و هوایی در کنار سوابق عملکرد انگور، مراحل فنولوژیکی را که بیشتر در معرض نمایه‌های حدی قرار دارند، شناسایی شد. هدف این مقاله دستیابی به درک چگونگی تأثیر نمایه‌های حدی اقلیمی بر عملکرد انگور در خراسان رضوی است. بررسیهانشان داد که خشک‌ترین منطقه در استان خراسان رضوی را با 35/151 روز در کاشمر و مرطوب‌ترین ایستگاه در این مطالعه با 35/84 روز قوچان است. میانگین دمای بیشینه در سه ایستگاه مورد بررسی نشان داد که بیشینه این نمایه 25/25 درجه در سبزوار و کمینه آن 69/19 درجه در قوچان محاسبه شده . بررسی تحلیل رگرسیون گام به گام نشان دادکه درصد روزهایی که دمای بیشینه کمتر از صدک دهم باشد (TX10P)، روزهای مرطوب متوالی (CWD)، تعداد روزهای با بارش سنگین (R10mm) و خیلی سنگین (R20mm)، دامنه تغییرات شبانه روزی دما (DTR)، شاخص امواج گرمایی (WSDI) و تعداد روزهای یخبندان (FD) مهم‌ترین نمایه‌هایی هستند که بر عملکرد انگور تأثیر گذار هستند. ب مدل پیش‌بینی عملکرد بر حسب تن بر هکتار بر اساس نمایه‌های حدی تاثیرگذار بر عملکرد انگور در ایستگاه‌های منتخب استان خراسان رضوی دارای نتایج رضایت بخشی بوده است. بطوریکه ضریب تعیین در ایستگاه کاشمر 88/0 محاسبه شده است که نشان می‌دهد مدل رگرسیونی تولید شده دارای ضرایب بالایی است.