بررسی اثرگذاری روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره در مدیریت منابع آب (مطالعه موردی: دشت سنقر)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، گروه علوم ومهندسی آب، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 استاد گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

3 استادیارگروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران

doi
10.22125/iwe.2024.441748.1790
چکیده

سابقه و هدف: پیچیدگی مسائل مدیریت منابع آب باعث شده است که مدیران، به تنهایی نتوانند تمام جوانب لازم برای مدیریت و برنامه‌ریزی جامع منابع آب را در نظر گیرند. بنابراین هدف از این پژوهش ارائه راهبردهایی کاربردی جهت توسعه پایدار منابع آب می‌باشد.مواد و روش‌ها: در این پژوهش شش معیار و هشت راهبرد مورد بررسی قرار گرفت. ابتدا ساختار شبکه‌ای ANP ایجاد شد و ماتریس مقایسه‌ی زوجی، ماتریس وزن‌دار و ماتریس حدی محاسبه گردید. جهت اولویت‌بندی راهبردها از طریق روش TOPSIS - FUZZY ماتریس تصمیم‌گیری تشکیل گردید. ﺳﭙﺲ وزن ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی بیانی به اﻋﺪاد ﻓﺎزی ﻣﺜﻠﺜﻲ تبدیل شدند. پس از اینکه نرمال‌سازی و وزن‌دهی ماتریس تصمیم صورت گرفت، ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ از راهبردها از ایده آل ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻨﻔﻲ به دست آمد. در روش ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ANP و TOPSIS-FUZZY اﺑﺘﺪا وزن ﻫﺮ ﻳﻚ از راﻫﺒﺮدﻫﺎ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از روش ANP ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ وزن‌های به دست آﻣﺪه از روش ANP در روش TOPSIS-FUZZY اﺳـﺘﻔﺎده شدند.یافته‌ها: نتایج مدل ANP نشان می‌دهد که راهبرد مکانیزه کردن کشاورزی و آبیاری در اولویت نخست قرار دارد. در حالی که محاسبات روش TOPSIS - FUZZY و TOPSIS- FUZZY -ANP راهبرد ترویج فرهنگ صحیح مصرف آب و اصلاح الگوی کشت با کشت گیاهان با نیاز آبی کم‌تر و متناسب با توان هیدرو-اکولوژیکی منطقه را اولویت‌‌دارترین راهبردها معرفی نمود. این اختلاف به دلیل در نظر نگرفتن ارتباطات بین معیارها و راهبردها در مدل TOPSIS - FUZZY و TOPSIS- FUZZY -ANP است.