الگوی سواد سنجش و ارزشیابی برنامه درسی معلمان دوره ابتدایی: فرا ترکیب براساس مدل اروین
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم تربیتی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران
2 دانشجوی دکترای برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران.
3 دانشیار، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، تربت حیدریه، خراسان رضوی، ایران.
doi
10.22111/jeps.2023.7319چکیده
معلمان مهمترین کنشگران نظام تعلیم و تربیت میباشند و برنامه درسی اصلیترین زمینه اجرایی فعالیتهای آموزشی آنان در کلاس درس است. لذا هدف پژوهش حاضر شناسایی ابعاد و مؤلفههای الگوی سواد سنجش و ارزشیابی برنامه درسی معلمان دوره ابتدایی است. رویکرد پژوهش حاضر کیفی و روش آن فرا ترکیب براساس مدل اروین و همکاران(2011) است. جامعه پژوهش، متشکل از 174 مقاله علمی – پژوهشی منتشر شده در مجلات معتبر علمی است که در بازه سالهای 2010 میلادی تاکنون در زمینه سواد سنجش و ارزشیابی معلمان و ارائه الگو در این زمینه بودند. نمونه پژوهش شامل 39 پژوهش است که بهصورت هدفمند جمعآوری و بر اساس پایش موضوعی دادهها انتخابشدهاند. دادههای پژوهش از تحلیل کیفی اسناد موردمطالعه، گردآوریشدهاند: بر اساس تجزیهوتحلیل دادهها، ابعاد و مؤلفههای الگوی سواد سنجش و ارزشیابی برنامه درسی معلمان در 5 بُعد و 18 محور طبقهبندی شدند. این ابعاد شامل دانش عناصر برنامه درسی ( مشتمل بر محورهای دانش نسبت به محتوای، اهداف، رویکردهای آموزش، دانش فراگیران، فضا و مکانی برنامه، زمانی و دانش ارزشیابی آموزشی)، فرادانش (مشتمل بر محورهای دانش ادراکی و مدیریت دانش)، دانش برنامهریزی درسی (مشتمل بر محورهای دانش طراحی و تدوین برنامه، دانش اشاعه برنامه درسی، دانش اجرایی برنامههای درسی و دانش در ارزیابی برنامه درسی)، دانش زمینهای ( مشتمل بر محورهای دانش فرهنگی – اجتماعی، مهارتهای حرفهای – سازمانی و عوامل و شاخصهای مؤثر بر ارزیابی معلم) و دانش انسانگرایانه (مشتمل بر محورهای دانش تعاملی و دانش عاطفی)است. سیاستگذاران آموزشی با در نظر گرفتن این محورها میتوانند زمینه بهبود برنامههای درسی و طراحی الگوی برنامه درسی مدرسه محور برای معلمان را فراهم کنند.