بررسی تانن و اسید چرب میوه بلندمازو (Quercus castaneifolia C. A. Mey.) در جنگل‌های النگدره استان گلستان

نویسندگان

1 استادیار، گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

2 دانشیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

3 فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد فیتوشیمی، گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

4 مربی، گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

doi
10.22092/ijmapr.2015.102685
چکیده

میوه‌ بلوط یکی از انواع مغزهای خوراکی بوده که استفاده از آن در تغذیه انسان قدمتی طولانی دارد. در این پژوهش، ترکیب و مقدار اسید چرب و تانن موجود در میوه بلندمازو (Quercus castaneifolia C. A. Mey.) در جنگل النگدره استان گلستان بررسی شد. استخراج روغن موجود در میوه از طریق دستگاه سوکسله و با استفاده از حلال هگزان انجام گردید. اسیدهای چرب قبل از تزریق به دستگاه کروماتوگرافی گازی، برای بررسی کمّی و کیفی به متیل‌استر تبدیل شدند. نتایج حکایت از حضور اسیدهای چرب اشباع شامل اسید پالمتیک (C16:0)، اسید مارگاریک (C17:0)، اسید استئاریک (C18:0) و اسیدهای چرب غیراشباع شامل اسید اولئیک (C18:1)، اسید لینولئیک (C18:2)، اسید لینولنیک (C18:3) و اسید گادولئیک (C20:1) داشت. بازده خالص استخراج برای روغن 49/7% بدست آمد که 13/81% آن‌ را اسیدهای چرب غیراشباع و 87/18% آن‌ را اسیدهای چرب اشباع تشکیل می‌دادند. سه اسید چرب عمده شناسایی شده به‌ترتیب شامل لینولئیک اسید به میزان 57/49 (میلی‌گرم اسید چرب بر گرم روغن)، اولئیک اسید به میزان 74/34 (میلی‌گرم اسید چرب بر گرم روغن) و پالمتیک اسید به میزان 58/20 (میلی‌گرم اسید چرب بر گرم روغن) بود. استخراج تانن نیز با حلال آب انجام شد. میزان کل تانن موجود در میوه با استفاده از نمودار استاندارد برحسب گالیک اسید و با استفاده از روش اسپکتروفتومتری اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که مقدار کل تانن در میوه این گونه 13/178 میلی‌گرم معادل گالیک اسید در 2 گرم ماده خشک و میزان روغن آن 49/1 گرم در 20 گرم ماده خشک بود.