طراحی مدلی برای انگیزش پیشرفت دانشجویان تحصیلات تکمیلی بر اساس نقش ارزیابیشناختی، حمایت اجتماعی ادراک شده و هیجان-های پیشرفت
نویسندگان
1 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2 دانشجوی دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
3 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
doi
10.22111/jeps.2023.7422چکیده
این پژوهش با هدف طراحی و برازش مدل علّی از روابط بین ارزیابیهای شناختی، حمایت اجتماعی ادراک شده، هیجانهای پیشرفت و انگیزش پیشرفت در دانشجویان تحصیلات تکمیلی انجام شد. طرح پژوهش، توصیفی با طرح همبستگی در قالب مدلسازی معادلات ساختاری بود. جامعه پژوهش شامل تمامی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شیراز (حدود 3400 نفر) در سال تحصیلی 99-1398 بود. حجم نمونه شامل 400 تن (224 دختر و 176 پسر) بود که به شیوه نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای انتخاب شدند. جهت گردآوری دادهها از پرسشنامههای ارزیابیهای شناختی پیکاک و لانگ (1990)، حمایت اجتماعی ادراک شده زیمت، دهلم، زیمت و فارلی (1988)، هیجانهای پیشرفت پکران، گوئتز و پری (2005) و انگیزه تحصیلی رشید، ذاکری، سلحشوری و کردنوقابی (1391) سود برده شد. دادهها با استفاده از روش مدلسازی معادلات ساختاری توسط نرمافزار AMOS مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشانگر برازش مدل پیشنهادی پژوهش بود. همچنین ارزیابیهای شناختی به واسطه هیجانهای منفی و مثبت، و حمایت اجتماعی ادراک شده به واسطه هیجانهای مثبت بر انگیزش پیشرفت تأثیر معنادار داشت، اما حمایت اجتماعی ادراک شده به واسطه هیجانهای منفی، تأثیر معناداری بر انگیزش پیشرفت نداشت. بر پایه یافتهها، پیشنهاد میشود والدین و مدرسان، ارزیابی شناختی سازشیافته و مدیریت هیجانها را جهت مواجهه مطلوب با موقعیتهای استرسزای تحصیلی به ویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی، از آموزش ابتدایی به فراگیران آموزش دهند؛ همچنین خانواده، دوستان، اساتید و دانشگاهها با تامین حمایتهای عاطفی، اطلاعاتی و مالی و نیز تأمین و ارتقا تجهیزات علمی به واسطه ایجاد هیجانهای مثبت در دانشجویان تحصیلات تکمیلی، انگیزش پیشرفت بیشتری را در آنان موجب شوند.