شبیه‌سازی هیدرولیکی شکست سدهای خاکی: (بخش دوم: تحلیل ریسک و شناسایی نقاط آسیب‌پذیر)

نویسندگان

1 دکتری تخصصی مهندسی عمران، کارشناس مطالعات پایه منابع آب، شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی

2 کارشناس ارشد مهندسی عمران، دانشگاه فردوسی مشهد

3 دکتری تخصصی مهندسی عمران، رئیس گروه تحقیقات کاربردی، شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی

4 استادیار گروه مهندسی عمران، دانشکده علوم مهندسی، دانشگاه صنعتی قوچان، قوچان، ایران

doi
10.22125/iwe.2024.443144.1794
چکیده

در بخش اول این تحقیق، مدل‌سازی هیدرولیکی شکست سدهای تبارک‌آباد و چهچهه در استان خراسان رضوی مورد تحلیل و بحث قرار گرفت. در بخش دوم، تبعات شکست این دو سد بررسی خواهد شد. به‌منظور ارزیابی ریسک روشی مبتنی بر رویکردهای توصیفی-تحلیلی (کمّی-کیفی) پیشنهاد شده و در این راستا پرسشنامه‌ای تهیه شده است. ارزیابی و تحلیل ریسک این سدها در روش پیشنهادی که با رویکردهای پدافند غیرعامل همخوانی دارد با کمک صاحب‌نظران این حوزه و با کمک برنامه کدنویسی شده عملیاتی گردید. در نهایت به ازای سناریوهای مختلف نظیر شکست روگذری، رگاب و شکست آنی (اقدامات خرابکارانه)، ارزش‌گزاری دارایی‌های پایین دست سدها، تهدیدها، نقاط آسیب‌پذیر، نقشه‌های پهنه‌بندی ریسک و پیش‌نویسی از برنامه اقدامات اضطراری ارائه گردیده است. مطابق نتایج به‌دست‌آمده مشخص گردید که ریسک سد تبارک‌آباد نسبت به سد چهچهه درجه بالاتری دارد و در صورت بروز حادثه، روستاهای مجاور سد و همچنین شهر قوچان دچار آسیب‌های جدی خواهند شد. با اینحال عملکرد صحیح سرریز سد چهچهه می‌تواند در پایداری و جلوگیری از وقوع بحران نقش بسزایی ایفا کند.