استفاده از مدل Hydrus 2D در ارائه برنامه مناسب آبیاری باغات و شبیه سازی شوری خاک (مطالعه موردی باغات پسته سمنان)

نویسندگان

1 دانشیار بخش مدیریت آب در مزرعه آبیاری و فیزیک خاک، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

2 استادیار بخش مدیریت آب در مزرعه آبیاری و فیزیک خاک، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

doi
10.22125/iwe.2024.446730.1795
چکیده

با توجه به محدودیت منابع آب (از نظر کمی و کیفی) و نیز اعمال مدیریتهای مختلف آبیاری از نظر دور و عمق در اراضی زراعی و باغی، ضروری است مدیریت آبیاری مناسبی اعمال گردد تا ضمن جلوگیری از تجمع نمک در محدوده ریشه، بتوان عملکرد قابل قبولی را در راستای مدیریت مصرف بهینه آب بدست آورد. با عنایت به اینکه اطلاعات جامعی از مدیریت‌های آبیاری و کیفیت آب آبیاری باغات پسته در روش آبیاری تحت فشار قطره‌ای‌ سطحی در مناطق عمده پسته‌کاری سمنان (شهرستان دامغان) موجود نیست، لذا شناسایی مدیریت‌های مختلف آبیاری پسته این امکان را فراهم می‌نماید تا با استفاده از سناریوهای مختلف آبیاری و مدلهای معتبر بتوان راهکارهای مدیریتی آبیاری را بمنظور افزایش عملکرد و نیزشبیه‌سازی شوری خاک ارائه نمود. در این ارتباط سه باغ پسته که نماینده غالب باغات منطقه بوده و با آبیاری قطره‌ای‌ سطحی آبیاری می‌گردد، انتخاب و مدیریت آبیاری و تغییرات شوری خاک در این باغات با استفاده از مدل هایدروس دو بعدی بررسی شد. نتایج نشان داد که میزان شوری در نزدیکی قطره‌چکان‌ها کمتر و با دور شدن از آن‌ها، افزایش یافت. نظر به اینکه دور آبیاری معمول این باغات در محدوده 10 تا 15 روز و ساعات آبیاری نیز حدود 12 ساعت می‌باشد سناریوی افزایش دور آبیاری به 20 روز و کاهش مدت آبیاری بمدت 8 ساعت بدون تغییر در عملکرد (متوسط تبخیر و تعرق 605 میلیمتر) و با کاهش مصرف آب حدود 30 درصد نسبت به شرایط معمول قابل‌توصیه و پیشنهاد می‌باشد.