چالش های زیست محیطی و اثرات آن بر ساکنین روستای بدرآباد با استفاده از روش نظریّه بنیانی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران

4 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
چکیده

با وجود نقش بسیار مهمّ روستاییان در تولید موادّ اوّلیّة کشور، از گذشته دور تاکنون، پاره­ای از مشکلات دامن­ گیر این جامعه تلاشگر بوده است. چالش­های زیست­ محیطی از مهم­ترین مشکلات پیش روی جامعه روستاییان طی چند سال گذشته بوده که با تأثیرگذاری بر کلّیّه ابعاد زندگی روستاییان، توانایی تخریب این جامعه کهن را دارد. بررسی چالش­ های زیست­ محیطی و شناسایی اثرات آن بر ساکنین روستای بدرآباد (واقع در شهرستان روانسر استان کرمانشاه) موضوع پژوهش کیفی حاضر است. افراد مورد مطالعه با روش نمونه­ گیری مبتنی بر هدف انتخاب شده ­اند و اطّلاعات مورد نیاز از طریق مصاحبه عمیق و تشکیل گروه­های متمرکز در دو مرحله (مرحله اوّل شناسایی چالش­ های زیست­ محیطی و مرحلة دوّم، شناسایی اثرات چالش­های زیست­ محیطی بر روستاییان) جمع­ آوری گردید. جهت گردآوری داده­ها در مرحلة اوّل پژوهش، علاوه بر تشکیل جلسات گروهی (5 گروه متمرکز با شرکت 6 تا 9 نفر) 19 بار مشاهده و بازدید مستقیم، 14 مصاحبة انفرادی انجام گرفت. همچنین، جهت گردآوری داده­ها در مرحلة دوّم پژوهش، 15 بار مشاهده و بازدید مستقیم، 17 مصاحبة انفرادی انجام شد و همچنین، از نظرات 3 گروه متمرکز با شرکت 6 تا 11 نفر در هر گروه بهره گرفته شد و برای تجزیه و تحلیل داده ­های گردآوری‌شده از روش نظریّه بنیانی استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد تخریب مراتع، کاهش منابع آب، از بین رفتن حیات وحش، تولید زباله­ ها و پسماندها، آلودگی هوا، فرسایش خاک، تخریب درختان جنگلی، مشکلات ناشی از استفاده از سموم و کودهای شیمیایی و مشکلات مدیریتی ـ زیرساختی، مهم­ترین چالش­های زیست­محیطی در روستای بدرآباد هستند. همچنین نتایج پژوهش نشان داد کاهش دام و طیور، چالش ­های اقتصادی، تهدید امنیّت غذایی، چالش­ های مربوط به اشتغال، تغییر الگوی کشت و چالش­ های روان‌شناختی و بهداشتی، مهم­ترین اثرات چالش های زیست­ محیطی بر روستاییان محدوده مطالعاتی هستند.