بررسی کاربرد معادلات تجربی رژیم جریان در مجاری آبرفتی استان مازندران

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر،

2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی،

3 سازه های آبی، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری و مهندسین مشاور زه آبرانه کیله

doi
10.22125/iwe.2024.425116.1767
چکیده

در طی دهه‌های گذشته، معادلات رژیم جریان بسیاری برای طراحی کانال‌های آبرفتی پیشنهاد شده است. از آنجا که بیشتر این معادلات در مناطق مشخص جغرافیایی توسعه یافته‌اند، بنابراین از اثرات منطقه ای مبرا نیستند و این مسئله مانعی برای کاربرد همگانی آن‌ها می‌باشد. ضروری است تا قبل از استفاده، معادلات رژیم جریان برای منطقه مورد نظر بررسی و بعد از ارزیابی مورد استفاده قرار گیرد. در این تحقیق معادلات مختلف رژیم جریان در مجاری آبرفتی شامل معادلات لیسی، بلنچ، سیمونز و آلبرستون و زند پارسا و جوان در استان مازندران مورد ارزیابی قرار گرفته تا مناسب‌ترین معادله رژیم برای منطقه معرفی شود. اطلاعات دبی، سرعت، سطح مقطع، شیب سطح آب، عمق آب، عرض سطح آب، غلظت و اندازه ذرات کف و جداره جمع‌آوری و معادلات مختلف رژیم با استفاده از اطلاعات حاصله تجزیه و تحلیل شد. برای بررسی کیفیت هر یک از مدل‌ها، پارامترهای میانگین خطای مطلق، میانگین مربعات خطا و درصد خطا استفاده گردید. نتایج نشان داد برای محیط خیس شده معادله زند پارسا و جوان و سیمون و آلبرستون، برای شعاع هیدرولیکی، عرض سطح آب و سرعت جریان سیمون آلبرستون و برای شیب معادله بلنچ مناسب تشخیص داده شدند. نتایج نشان داد که معادلة ارائه شده توسط سیمونز و آلبرستون به علت اینکه برای کانال‌هایی با شرایط مختلف اندازة ذرات کف و غلظت رسوبات مورد بررسی قرار گرفته شده است، برآورد بهتری را نشان داده است.