محاسبة شاخص‌های پایداری آب و پایداری حوضة آبریز در راستای حفظ توسعة پایدار (مطالعة موردی: حوضة آبریز گاماسیاب)

نویسندگان

1 استادیار مهندسی آب، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 استادیار مهندسی آب، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
چکیده

به منظور حفظ و بقای حوضه­های آبریز، ارزیابی پایداری آنها بر اساس شاخص­های پایداری منابع آب و شاخص­های توسعة پایدار حوضة آبریز در برابر وقایع و رخدادهای آینده ضروری است. در این پژوهش، شاخص­های پایداری منابع آب و حوضة آبریز به صورت ترکیبی با استفاده از خروجی مدل شبیه­سازی WEAPدر محیط اکسل محاسبه شده است. شاخص­های پایداری منابع آب، مقادیر و میزان دسترسی منابع آب سطحی و زیرزمینی را بررسی می­کند در حالی که شاخص­های پایداری حوضة آبریز، از ترکیب شاخص­های اطمینان­پذیری، برگشت­پذیری و آسیب­پذیری به دست می­آید. در همین راستا، حوضة آبریز گاماسیاب، توسّط دو سناریو یکی شامل تنها سدّ جامیشان و دیگری شامل سدهای جامیشان، قشلاق و آناهیتا، راهکارهای مدیریتی برای حفظ و پایداری در آن شبیه­سازی شد و شاخص­های پایداری آن محاسبه گردید. در نهایت، بهترین راهکار اجرایی در این حوضه با تصمیم­گیری چندمعیاره (MCDM) و روش برنامه­ریزی سازشی در هر سناریو محاسبه شد. در سناریو، تنها سدّ جامیشان بهترین راهکار سازه­ای برای بهترشدن وضعیّت پایداری حوضه، تلفیق کاهش تلفات و افزایش راندمان و در سناریو هر سه سد، بهترین راهکار کاهش تلفات است.