شبیه‌سازی جریان و انتقال املاح در سه مزرعه با فواصل لترال متفاوت در شبکه آبیاری و زهکشی گمبوعه با مدل HYDRUS2

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست ، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 دانشیار، گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست ، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استاد، گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست ، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

4 استاد، گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست ، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

doi
10.22125/iwe.2024.468037.1818
چکیده

مدل‌سازی جریان در شبکه‌های آبیاری و زهکشی می‌تواند به تسریع و کاهش هزینه‌های تصمیم‌گیری کمک کند. براساس این موضوع، پژوهش حاضر به منظور ارزیابی مدل HYDRUS در برآورد شوری و سطح ایستابی سه مزرعه در شبکه آبیاری و زهکشی گمبوعه انجام شد. این منطقه واقع در اراضی کشاورزی شهرستان حمیدیه قرار دارد. مساحت شبکه بالغ بر 6000 هکتار است و آزمایش‌های میدانی در سال 1402 طی سه مرحله آبیاری در کشت گندم و در سه مزرعه واقعی به مساحت هر کدام حدود 8 هکتار، با فواصل زهکش‌های زیرزمینی 50، 75 و 80 متری، انجام گردید. نتایج نشان داد که HYDRUS در برآورد دو پارامتر سطح استابی و شوری زهاب دچار خطای کم‌برآوردی گردید (MBE<0) ولی خطای محاسبه هر دو پارامتر قابل قبول بود. همچنین، دقت مدل HYDRUS در شبیه-سازی سطح ایستابی در هر سه مزرعه مورد مطالعه در دسته عالی (0.0<NRMSE<0.1) قرار داشت. تغییرات فواصل زهکش‌ها اثری در تغییرات خطا یا دقت مدل HYDRUS نداشت. عدم در نظر گرفتن شوری خاک در ابتدای شبیه‌سازی، سبب شد تا خطای برآورد شوری در سه روز نخست در هر سه مزرعه اندکی افزایش یابد. لیکن در انتهای شبیه‌سازی، خطای محاسبه‌ی شوری در هر سه مزرعه کمتر از 7 درصد به دست آمد. همچنین با نزدیک شدن به خروجی زهکش، به دلیل عدم در نظر گرفتن نقش کلکتور در زهکشی در مدل HYDRUS، دقت آن اندکی نسبت به ابتدا مزرعه کاهش یافت. لیکن، با توجه به کیله نتایج، می‌توان به دقت مدل HYDRUS در برآورد سطح استابی و شوری در مزارع نیشکر اعتماد کرد.