موانع بکارگیری فعالیتهایحفاظت از آب در شرایطخشکسالی در منطقه -جنوبکرمان
نویسندگان
1 1. دکتری ترویج کشاورزی و منابع طبیعی پایدار، دانشکده کشاورزی و منابعطبیعی، دانشگاه شیراز. فارس. ایران
2 2. دانشجوی کارشناسیارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعاتجغرافیایی. دانشکده علومانسانی، داتشگاه هرمزگان، بندرعباس. ایران
3 3. دکتری ترویج کشاورزی و منابع طبیعی پایدار، دانشکده کشاورزی و منابعطبیعی، دانشگاه شیراز. فارس. ایران
4 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، کرمان، ایران
doi
10.22125/iwe.2024.427540.1772چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی موانعبکارگیری فعالیتهایحفاظت از آب در شرایط خشکسالی در جنوباستانکرمان انجام شد، بر این اساس پژوهش توصیفی-تحلیلی حاضر نیز برای دستیابی به این هدف در دو فاز (فاز اول: بررسی شاخص SPEI؛ فاز دوم: شناسایی موانع بکارگیری فعالیتهای حفاظت از آب) انجام گردید. برای گردآوری دادهها، از دادههای اقلیمی بارش-تبخیر و تعرق و همچنین ابزار پرسشنامه ساختیافته استفادهشدهاست. روندیابی تغییرات SPEI با آزمون من-کندال وشیب تخمینگر سن بررسیشد. در محیط نرمافزار IDRISI TERRSET، ARC GIS10.8.2 و نیز تکنیک تحلیلعاملیاکتشافی و تأییدی با استفاده از نرمافزار SPSS24 وLISREL8.8 انجام شد. براساس نتایج فاز اول؛ نتایج بررسی روند تغییرات خشکسالی طی دوره زمانی 2000-2020 در جنوب کرمان نشانداد که حدأقل مقدار متوسط شاخص SPEI در سال 2019 حدود 32/0- بوده است. همچنین حدأکثر مقدار این شاخص در سال 2012 حدود 34/0 نمایش دادهشد. بررسی روند زمانی و مکانی SPEI نشانداد که شیب تغییرات منفی بوده و روند تغییرات شاخصخشکسالی SPEI کاهشی بودهاست که نشاندهنده افزایشیبودنخشکسالی در منطقه میباشد. همچنین براساس نتایج بهدستآمده از فاز دوم، بکارگیری فعالیتهای حفاظت از آب در میان نخلداران بهندرت صورتمیگیرد. در این راستا عوامل هنجاری-نگرشی، اقتصادی، آموزشی-فنی، ساختاری-حمایتی و محیطی بهترتیب مؤثرترین موانع بکارگیری فعالیتهای حفاظت از آب در میان نخلداران هستند. با توجه به اینکه خلأهایی در زمینه فراهمکردن بستر مناسب برای رسیدن به مصرفبهینه و حفاظت از آب وجود دارد؛ لذا موانع بکارگیری فعالیتهای حفاظت از آب که در این پژوهش شناسایی و اعتبارسنجی شدند؛ میتوانند راهگشای تصمیمگیران و برنامهریزان این حوزه باشد.
