تحلیل کالبدی - فضایی شهر سنندج جهت مکان‌یابی بهینة توسعة فیزیکی شهر

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی

doi
چکیده

رشد روزافزون شهرها متأثّر از رشد جمعیّت و مهاجرت، منجر به ساخت و سازهای بدون برنامه‌ریزی و تغییرات زیاد در ساختارهای فضایی به‌ویژه توسعة فیزیکی شهر در مکان‌های نامساعد طبیعی گشته است که لزومتوجّهبهمسائلشهریو مخصوصاً مسائلکالبدیآنرا ضروریساختهاست. آگاهیازفرمفضاییوشکلشهرمی‌تواندیکیازعواملتأثیرگذاردرمیزانموفّقیّت برنامه­ریزانودست‌اندرکارانشهریباشد.بر این اساس پژوهش حاضر با هدف تحلیل و شناخت رشد کالبدی - فضایی شهر سنندج و ارائه الگوی مناسب از توسعة آتی آن با منطق فازی انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی از نوع کاربردی است. داده‌هایخامازطریق مطالعاتاسنادیومیدانیگردآوری شده‌اند. جهت تحلیل داده‌ها ازمدل‌هایتعیین فرمشهریاز جملهآنتروپی وهلدرنبهره گرفته شده است. برای گویاسازی نتایج حاصل از پژوهش، از نرم‌افزارهای Google Earthو Arc GIS 10.2 استفاده شده است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که شهر سنندج با محاسبة ضریب آنتروپی دارای الگوی رشد پراکنده و غیر متراکم بوده و با توجّه به مدل هلدرن حدود 57 درصد از رشد فیزیکی شهر،مربوط به رشد جمعیّت و 43 درصد رشد شهر مربوط به رشد افقی و اسپرال شهری بوده است؛ همچنین نتایج به دست آمده از تجزیه و تحلیل داده‌های مکانی مورد نیاز بیانگر آن است که عوامل طبیعی در داخل و اطراف شهر در توسعة شهر تنگناهایی جدّی به وجود آورده‌اند، به گونه‌ای که تنها درصد اندکیاز کلّ محدودة مورد مطالعه به صورت هسته‌های متعدّد مناسب گسترش کالبدی - فضایی شهری به شمار می‌آید.