ارائه مدل علّی تأثیر ادراکات کیفیت کلاسی و عدالت آموزشی بر تقلّب تحصیلی با توجه به نقش میانجیگری خودکارآمدی تحصیلی
نویسندگان
1 استادیار روان شناسی تربیتی، گروه روانشناسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
2 گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران.
doi
10.22111/jeps.2022.7003چکیده
پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل علّی تأثیر ادراکات کیفیت کلاسی و عدالت آموزشی بر تقلّب تحصیلی با توجه به نقش میانجیگری خودکارآمدی تحصیلی انجام شد. روش تحقیق، توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشآموزان دختر متوسطه دوم شهر خرمآباد در سال تحصیلی 96-1395 به تعداد 9981 دانشآموز بود که از این میان 240 نفر براساس روش نمونهگیری تصادفی طبقهای نسبی انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامههای ادراکات کیفیت کلاسی جنتری، گابل و ریزا (۲٠٠۲)؛ عدالت آموزشی گلپرور (1389)؛ خودکارآمدی تحصیلی مورگان و جینکز (1999) و تقلّب تحصیلی علیوردینیا، جانعلیزاده و عمرانی (1394) استفاده شد. تحلیل دادهها به روش آماری مدل معادلات ساختاری و با استفاده از نرمافزارهای آماری SPSS-22 و AMOS-24 انجام شد. نتایج نشان داد که عدالت آموزشی دارای اثر منفی و مستقیم بر تقلّب تحصیلی بود (01/0 p<)؛ اما دارای اثر مستقیمی بر خودکارآمدی تحصیلی نبود (05/0< P). ادراکات محیط کلاسی اثر مستقیمی بر تقلّب تحصیلی نداشت (05/0< P)؛ اما دارای اثر مثبت و مستقیمی بر خودکارآمدی تحصیلی بود (01/0 p<). همچنین اثر مستقیم خودکارآمدی تحصیلی بر تقلّب تحصیلی منفی و معنادار بود (01/0 p<). نتایج غیرمستقیم مسیرها نشان داد که فقط ادراکات کیفیت کلاسی با میانجیگری خودکارآمدی میتواند از میزان تقلّب تحصیلی دانشآموزان بکاهد. با توجه به نتایج به دست آمده، توصیه میشود برای کاهش تقلّب تحصیلی، ادراکات مناسبی بر اساس تکالیف چالشانگیز، جذاب، معنادار، توأم با حق انتخاب و خودکارآمدی ایجاد گردد؛ و همچنین ایجاد فرصتهای برابر آموزشی در مدارس، میتواند به کاهش تقلّب تحصیلی در دانشآموزان منجر شود.