استفاده از روش‌ زمین‌آماری در برآورد هدایت هیدرولیکی و عمق لایه غیرقابل نفوذ و بررسی تاثیر آن بر فاصله زهکشها در حالت همگام و ناهمگام

نویسندگان

1 استاد دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان- دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22125/iwe.2024.436493.1783
چکیده

طراحی درست شبکه‌های آبیاری و زهکشی نیاز به برآورد دقیق پارامترهای مربوطه دارد که با استفاده از روش‌های جدید تخمین این امر امکان پذیر می‌گردد، از پارامترهای مهمی که در تعیین فاصله زهکشها، موثر می‌باشند میتوان به عمق لایه غیر‌قابل نفوذ و هدایت هیدرولیکی منطقه اشاره نمود. از آنجا که روش-های جدید درون‌یابی بر پایه زمین آمار، با در نظر گرفتن تغییرات مکانی متغیرها نواقص روش‌های کلاسیک را کاهش داده‌اند. لذا در این تحقیق پارامتر عمق لایه غیر قابل نفوذ و هدایت هیدرولیکی به روشهای زمین آماری برآورد گردیده و با روش پولیگون‌بندی تیسن در تعیین فاصله زهکش‌ها، که روش معمول در طرحهای زهکشی می باشد مقایسه گردید. نتایج نشان داد که در تعیین عمق لایه غیر‌قابل نفوذ و هدایت‌هیدرولیکی به‌ترتیب، روش کریجینگ ساده و کیریجینگ عمومی با ضریب تبیین 83/0 و 89/0ریشه میانگین مربعات خطا 26/0 و 67/2 (متر) دارای بهترین نتایج می باشند. همچنین بهترین نیم‌تغیر‌نما برازش داده شده به ترتیب نیم‌تغیر‌نما نمایی با اثر قطعهای صفر و سقف 37/1 و نیم‌تغیر‌نما کروی با سقف 027/0 و اثر قطعه ای 003/0 محاسبه گردید که نشان دهنده استحکام ساختار فضایی منطقه و تأثیر کامل مؤلفه ساختار‌دار بر مدل نیم‌تغیر‌نما منطقه بود. همچنین برآورد فاصله زهکش‌ها، در حالت همگام و ناهمگام در روش کیریجینگ در اعماق مختلف نصب زهکش‌ها، کمتر از روش تیسن برآورد گردید و با در نظر گرفتن مناطق با هدایت هیدرولیکی بیش از یک متر در روز، اختلاف دو روش در برآورد فاصله زهکش‌ها به 11 درصد افزایش یافت.