عوامل موثر بر کیفیت منابع آب زیرزمینی منطقه سراوان، جنوب شرق ایران
نویسندگان
1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان
2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان
3 شرکت آب و فاضلاب استان سیستان و بلوچستان
4 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان
doi
10.22125/iwe.2024.434517.1780چکیده
این تحقیق به مطالعه هیدروشیمی و کیفیت منابع آب زیرزمینی در منطقه سراوان، پرداخته است. با توجه به هیدروگراف میانگین سطح ایستابی، تراز سطح آب زیرزمینی (از سال 1394 تا 1399) کاهش حدودا 8 متری داشته است. زمان تأخیر بین بارش و اثر آن بر سطح ایستابی حدوداً یک یا دو ماه محاسبه شده است که نشاندهنده نفوذپذیری نسبتا خوب در آبخوان آبرفتی است. با توجه به هدایت الکتریکی، تغییرات کیفیت آب زیرزمینی از غرب به شرق در این مناطق رخ داده است و آبزیرزمینی قنوات کیفیت بهتری نسبت به چاههای بهرهبرداری برخوردار هستند. زیرا از یک طرف مادر چاه قنوات در محل بالاست آبخوان و درون مخروط افکنهها که آب زیرزمینی کیفیت بهتری دارند، حفر شده اند و از طرف دیگر سیستم زهکشی قنوات به نحوی است که فقط آب زیرزمینی مازاد بالاتر از تراز دهنه قنات، خارج می شود و آبهای زیرزمینی عمیقتر آبخوان که شوری بیشتری دارد را خارج نمیکند. در آبزیرزمینی سه رخساره آب NaCl, NaSO4 و NaCl(HCO3) وجود دارد. بهطور کلی روند افزایش نسبت درصد کلراید و سدیم از منابع آب قنوات به سمت منابع آب چاه در نمودار پایپر قابل مشاهده است. همچنین افزایش عمق چاههای برداشت سبب افزایش نسبت درصد کلراید و سدیم در آب زیرزمینی خروجی از چاه شده است. بر مبنای نقشههای پراکندگی دبی و برداشت از آبخوان، متوسط میزان برداشت از منابع آب زیرزمینی در غرب دشت بیشتر از شرق منطقه میباشد. براساس تحلیل عاملی، انحلال کانیها و عوامل کنترل کننده اسیدیته/قلیائیت برکیفیت آبخوان اثر گذار می باشد.