فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور ارزیابـی وضعیت آلودگـی و خطر زیست‌محیطی برخی فلـزات سـنگین در لجن‌های تصفیـه‎خانـه فاضلاب شهری جنوب تهران، غلظت عناصر مس، کروم، سرب، آرسنیک، نیکل، کبالت و کادمیم در لجن فاضلاب تهیه شده از 9 ایستگاه تصفیه‌خانه اندازه‌گیری شد. براساس مقادیر مجاز استاندارد مصرف جامدات زیستی، مقادیر میانگین مس (mg.kg-1274)، کروم (mg.kg-1 183) و سرب (mg.kg-1 100) بیش از مقادیر مجاز برای لجن درجه C1 و دارای درجه C2 بودند. برای ارزیابی خطرات فلزات سنگین از شاخص‌های زیست‌محیطی استفاده شد. میانگین شاخص‌های تک عاملی زمین انباشتگی (Igeo) و ضریب خطر اکولوژیکی بالقوه (Eir) نشان داد که مس و سرب برای شاخص Igeo و کادمیم و مس برای ضریب Eir مهمترین فلزات تاثیرگذار در آلودگی لجن بودند. مقدار شاخص آلودگی تک عاملی (PI) کروم، مس و سرب کلیه ایستگاه‌ها در کلاس آلودگی کم قرار داشتند. از نظر شاخصهای ترکیبی، شاخص آلودگی ترکیبی نمرو (PN)، کلیه ایستگاه‌ها، کلاس آلودگی کم داشتند. شاخص خطر بالقوه اکولوژیکی (RI)، ایستگاه‌های 5 و 6، کم‌خطر و سایر ایستگاه‌ها دارای خطر متوسط بودند. مقایسه شاخصهای ترکیبی نشان داد که ایستگاه‌های مختلف دارای کلاس‌های متفاوتی هستند و روند کلاسها در دو شاخص الزاما همراستا نیستند. با توجه به جامعیت شاخص RI می‌توان گفت لجن کلیه ایستگاهها بغیر از 5 و 6 دارای خطر متوسط می‌باشند. همچنین با توجه به کیفیت متفاوت نمونه‌های لجن فاضلاب استفاده از لجن جنوب تهران به عنوان کود یا بهساز توصیه نمی شود.