فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اقدامات آبخیزداری با انجام عملیات زیستی، زیست‌مهندسی و ‌مهندسی، نه تنها درصدد حل مشکلات آبخیز است بلکه در راستای توسعه پایدار از طریق بهبود وضعیت اقتصادی و استانداردهای زندگی آبخیزنشینان است. بنابراین پژوهش حاضر با استفاده از داده‌های دوره زمانی 1395-1376 ایستگاه آب‌سنجی سولقان، به ارزیابی تاثیر عملیات حفاظت خاک‌وآب بر رسوب‌دهی حوزه آبخیز کن در استان تهران پرداخته شد. نتایج اولیه حاصل از شبیه‌سازی اقدامات با استفاده از مدل SWAT نشان‌دهنده اختلاف زیاد بین مقادیر شبیه‌سازی و مشاهداتی بود که پس انجام مراحل تحلیل حساسیت با الگوریتم 2-SUFI با استفاده از SWAT-CUP اقدام به واسنجی و اعتبارسنجی مدل شد. براساس نتایج به‌دست آمده مقدار ضریب تبیین در مرحله واسنجی و اعتبارسنجی مدل به‌ترتیب برابر 74/0 و 86/0 و مقدار شاخص نش-ساتکلیف نیز برای مراحل مذکور به-ترتیب برابر 74/0 و 77/0 به‌دست آمد که نشان‌دهنده کارایی بالای مدل در شبیه‌سازی است. سپس اقدام به شبیه‌سازی اقدامات آبخیزداری در سطح حوزه آبخیز مورد بررسی شد و نتایج حاکی از کاهش رسوب، در صورت اجرای اقدامات آبخیزداری بود به‌نحوی‌که رسوب در آبخیز کن با شبیه‌سازی اقدامات بانکت‌بندی، سنگی‌ملاتی، توری‌سنگی، خشکه‌چین، بذرکاری و نهال‌کاری به‌ترتیب 65/44، 72/26، 70/26، 03/8، 97/4 و 73/9 درصد کاهش یافت. بر اساس نتایج به‌دست آمده، مناطقی که در آن عملیات حفاظت خاک‌وآب شبیه‌سازی شده بود دارای کم‌ترین رده‌ رسوب‌دهی با مقدار 5/1 تن بر هکتار در سال بودند. در همین راستا می‌توان بیان نمود که استفاده از مدل‌ها به خصوص مدل SWAT به‌دلیل کاهش هزینه‌های عملیات میدانی و هم‌چنین کاهش زمان مورد نیاز برای تحلیل مسائل مدیریتی