مقایسه‌ی کارکردهای اجرایی، تنظیم هیجانی و حافظه‌ی کاری در دانش‌آموزان با و بدون اضطراب

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مشاوره خانواده، گروه مشاوره، دانشکدۀ روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران.

2 دانشیار رشتۀ سنجش و اندازه گیری، گروه سنجش و اندازه گیری ، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی ، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22111/jeps.2021.6535
چکیده

هدف این پژوهش مقایسه‌ی کارکردهای اجرایی، تنظیم هیجانی و حافظه‌ی کاری در دانش‏ آموزان با و بدون اضطراب بود. روش تحقیق از نوع توصیفی-علّی مقایسه‌ای بود. جامعه‌ی آماری این تحقیق شامل دانش‏ آموزان پسر پایه ششم مقطع ابتدایی شهر ورامین در سال‌تحصیلی 97-1396 بود که نمونه‌ای به تعداد 150 دانش آموز با روش نمونه‏ گیری تصادفی خوشه‌ای (75 نفر دانش‏آموز با اضطراب و 75 دانش‏آموز بدون اضطراب) انتخاب و در یک طرح علّی مقایسه‌ای شرکت کردند. هر دو گروه دانش ‏آموزان از لحاظ بهره هوشی، تحصیلات والدین، سن و جنسیت همتاسازی شدند. داده‌های پژوهش با استفاده از پرسشنامه‌ی کارکردهای اجرایی کولیج (2002)، پرسشنامه‌ی تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی (2002)، پرسشنامه‌ی حافظه‌ی کاری دانیمن و کارپنتر (1980) و پرسشنامه‌ی اضطراب رینولدز و ریچموند (1987) جمع‌آوری گردید. برای تحلیل داده‌ها از آزمون‌های تی گروه‌های مستقل و تحلیل واریانس چندمتغیره استفاده شد. یافته‌های تحقیق نشان داد که دانش‏ آموزان با اضطراب میانگین نمره کارکرد اجرایی کمتری از دانش‏ آموزان بدون اضطراب دارند و این تفاوت به لحاظ آماری معناداراست (51/5- =t، 59=df، 001/0=sig). همچنین یافته‌ها نشان داد میانگین راهبردهای تمرکز مجدد/برنامه‌ریزی، ارزیابی مثبت و پذیرش (مؤلفه‌های متغیر تنظیم هیجانی) در گروه بدون اضطراب بالاتر از با اضطراب و سایر راهبردها درگروه با اضطراب بالاتر از گروه بدون اضطراب می‌باشد؛ و سرانجام تفاوت نمره میانگین حافظه‌ی کاری (84/0 =t، 59=df، 4/0=sig) در دو گروه (دانش‏ آموزان با وبدون اضطراب) معنادار نمی‌باشد. اضطراب بالا در فرد می‌تواند باعث ایجاد اختلال در عملکردهای اجرایی، تنظیم هیجانی و حافظه‌ی کاری شود و با در نظر گرفتن یافته‌های فوق، بـه نظـر می‌رسد برای افزایش سلامت جسـمانی، روانـی و اجتمـاعی دانش‌آموزان، آموزش کارکردهای اجرایی و راهبردهای شناختی تنظیم هیجان، بسیار ضروری است.